rak trzustki

Rak trzustki



Termin


Grupa obejmująca raki, których rozrost następuje w obrębie miąższu trzustki. Najczęściej pod tym pojęciem rozumie się nowotwór nabłonkowy zlokalizowany w zewnątrzwydzielniczej części tego narządu (najczęściej lokalizuje się w głowie trzustki). Stanowi on 3% nowotworów złośliwych, zajmuje 3 pozycję na liście najczęstszych nowotworów przewodu pokarmowego.

Roczna zachorowalność wynosi 10:100 000, statystyka płci – przeważają zachorowania u osób płci męskiej, najczęściej pomiędzy 60 a 80 rokiem życia. Choroba przebiega w sposób wyjątkowo agresywny (wysoka skłonność do naciekania okolicznych tkanek, szybkie przerzuty do węzłów chłonnych i odległych narządów), a średni czas przeżycia od jej rozpoznania wynosi 6 miesięcy. Od momentu diagnozy <2% pacjentów przeżywa okres 5 lat, 8% przeżywa 2 lata i <50% przeżywa 3 miesiące lub więcej. Do jej wystąpienia predysponuje szereg czynników, a są nimi: palenie papierosów, przewlekłe zapalenie trzustki (z wyjątkiem zapalenia poalkoholowego), cukrzyca, otyłość, dieta mięsna, infekcja Helicobacter pylori, rasa czarna. Istotne wydają się być również czynniki genetyczne (rak trzustki w wywiadzie u krewnych). Domniema się, iż występują 4 geny związane ze zwiększoną zachorowalnością na raka trzustki.


Objawy


Są bardzo niecharakterystyczne i występują stosunkowo późno (po 4-9 miesiącach od momentu rozpoczęcia procesu nowotworowego). Pierwszym objawem jest zwykle silny, tępy ból w nadbrzuszu, który promieniuje do pleców (oznacza on naciekanie okolicznych tkanek i nerwów – stadium nieoperacyjne), często wymagana jest neuroliza (terapia przeciwbólowa może okazać się nieskuteczna). Do innych symptomów należą:

• objawy zablokowania odpływu żółci: żółtaczka zaporowa, świąd skóry, objaw Courvoisiera;

• dolegliwości ze strony wątroby: hepatomegalia, wodobrzusze;

• utrata masy ciała, skrajne wyniszczenie;

• wędrujące zakrzepowe zapalenie żył;

• cukrzyca;

• półpasiec rzekomy;

• zmęczenie, depresja, złe samopoczucie;

• zmiany rytmu wypróżnień;

• guz badalny palpacyjnie.


Diagnostyka


Często przeprowadzana zbyt późno w powodu skąpoobjawości choroby. Złotym standardem w rozpoznawaniu choroby jest triada USG+TK+ERCP (endoskopowa cholangiopankreatografia wsteczna). Do innych metod pomocnych w ustalaniu rozpoznania należą: BAC, MRI, laparoskopia diagnostyczna, pankreatoskopia, markery wznowy nowotworowej CA 19-9, CA 50.


Leczenie



Najczęściej paliatywne lub objawowe (uzyskanie spływu żółci), do radykalnego zabiegu usunięcia guza (operacja Whipple’a i jej modyfikacja – pankreatoduodenektomia; pankreatektomia całkowita lub częściowa) kwalifikuje się 10-20% chorych.

Uzupełniająco stosuje się radio i chemioterapię (gemcytabina, 5-fluorouracyl).

anatomia chirurgia ogólna dwunastnica echokardiografia egzamin specjalizacyjny EMR endoskopia gastroskopia gruczolakorak histerektomia histopatologia implant jelito grube kolonoskopia krwawienie laparoskopia odbytnica okrężnica pes polip przełyk przepuklina rak rak żołądka resekcja specjalizacja lekarska testy pes wrzód żołądek żylaki