Rak skóry

Termin

Nowotwór złośliwy skóry, który jest najczęstszym nowotworem złośliwym u człowieka w populacji światowej. W zależności od typu histologicznego, wyróżnić możemy:

A. Rak podstawnokomórkowy – nowotwór o niskim stopniu złośliwości (miejscowo złośliwy) z miernym potencjałem naciekania okolicznych tkanek i przerzutowania. Typowym miejscem występowania jest skóra twarzy. Najczęściej dotyczy osób narażonych na promieniowanie ultrafioletowe bez odpowiedniej protekcji (kremy z filtrem).

Posiada on kilka podtypów różniących się budową:

• guzkowy – forma najczęściej występująca, występuje jako niezapalny guzek otoczony perłowatym wałem (z ewentualnym bliznowaceniem części środkowej),

• wrzodziejący – guz nacieka głęboko, może nawet doprowadzić to zniszczenia leżących poniżej mięśni i kości,

• barwnikowy – różnicowanie z czerniakiem,

• twardzinopodobny – guzek o porcelanowej barwie,

• torbielowaty - małe, przezroczyste guzki występujące na powiekach,

• powierzchowny – guz o wyjątkowo łagodnym przebiegu (często przewlekłym) z obecnością licznych, dobrze odgraniczonych wykwitów, najczęściej występuje na tułowiu.

Leczeniem z wyboru jest chirurgiczne usunięcie zmiany. Zastosowanie znajduje również krioterapia, iniekcja interferonu, terapia fotodynamiczna i maść 5-fluorouracylowa.

B. Rak kolczystokomórkowy – nowotwór o średnim stopniu złośliwości, który wykazuje potencjał przerzutowania (głównie do węzłów chłonnych), występuje częściej u rasy białej, mężczyzn i osób starszych. Do choroby predysponują stany przedrakowe będące wynikiem przewlekłego drażnienia i inne czynniki, takie jak: ekspozycja na promieniowanie (UV, jonizujące), infekcje (HPV, zapalenia kości), stany obniżonej odporności (białaczki, immunosupresja, przeszczepy narządów, chłoniaki), ekspozycja na chemikalia (arsen, dziegcie), używki (tytoń, areka), genodermatozy, erytroplazja Queyrata.

Wyróżniamy następujące typy raka kolczystokomórkowego:

postać wrzodziejąca – głębokie owrzodzenia o twardych, wałowatych i nacieczonych brzegach,

postać brodawkującą– przerosłe zmiany z niewielkim naciekaniem.

Obrazem klinicznym choroby jest ostro odgraniczona czerwona płytka, wykwity guzowate, hiperkeratoza, obecność wału w okolicy zmiany.

Diagnostyka

Badanie histopatologiczne (atypowe komórki na całej grubości skóry, ogniska martwicy, atypowe jądra komórkowe.

Leczenie

Wycięcie zmiany z następowym przeszczepem skóry, radioterapia, głęboka krioterapia, imikwimod, maść 5-fluorouracylowa, terapia fotodynamiczna.

C. Raki neuroendokrynne (z komórek Merkla) – raki o bardzo dużej złośliwości.