rak prostaty

Rak prostaty



Termin


Jedna z najczęstszych przemian nowotworowych u mężczyzn w podeszłym wieku, stanowi 9% zgonów z powodu nowotworów wśród osób płci męskiej (występuje również w formie tak zwanego raka utajonego – wykrywany podczas sekcji zwłok).

Rak gruczołu krokowego jest hormonozależny (wzrost i dzielenie się komórek rakowych pobudzają androgeny, przede wszystkim testosteron). Często daje przerzuty odległe do kości, rzadziej do innych narządów (wątroby, płuc, mózgu) i węzłów chłonnych.


Predyspozycje


Istnieje kilka czynników, które mogą mieć wpływ na rozwój raka stercza, a zaliczamy do nich:

A. Czynniki genetyczne (każdy posiadany krewny, który cierpiał na tą chorobę kilkukrotnie zwiększa ryzyko zachorowania na raka gruczołu krokowego, raki dziedziczne rozwijają się często u młodszych mężczyzn).

B. Niewłaściwa dieta – bogata w tłuszcze nasycone, białko i cholesterol, uboga w antyoksydanty, selen. Produkty zmniejszające ryzyko zachorowania to siemię lniane, soję (ze względu na fitoestrogeny), warzywa, owoce, nieoczyszczone zboża.

C. Czynniki niemodyfikowalne – rasa czarna.


Objawy


Rozwój choroby jest najczęściej bezobjawowy i najczęściej dotyczy strefy obwodowej prostaty; pierwszymi symptomami mogą być:

• poliuria,

• słaby strumień moczu,

• nagłe parcie na mocz,

• bóle kości (przerzuty).


Diagnostyka


Podejrzenie raka stercza może nasuwać nieprawidłowy wynik badania per rectum (twarde guzki, zmiana spoistości gruczołu), który powinien być uzupełniony o:

• PSA (prostate specific antigen) – swoisty antygen gruczołu krokowego, wartość w surowicy krwi – do 4 ng/ml, wyższe wskazują na możliwy proces nowotworowy (u młodszych mężczyzn – 2 ng/ml).

• USG transrektalne – oglądanie gruczołu krokowego głowicą USG wprowadzaną doodbytniczo, następnie biopsja i badanie histopatologiczne (zastosowanie ma skala Gleasona).

• Tomografia komputerowa i MR – pozwalają ocenić głębokość nacieku i rozległość zmian.

• PET – wskazuje nam miejsca potencjalnych przerzutów.

• Scyntygrafia kości – izotopowe badanie kości na obecność przerzutów nowotworowych.


Leczenie


W zależności od stadium: w T1-T2 wykonuje się radykalną prostatektomię lub radioterapię (metody równocenne); w T3 leczenie operacyjne z uzupełniającą radioterapią; w T4 leczenie hormonalne (analogi gonadoliberyn); przy obecności przerzutów – chemioterapia.

chirurgia ogólna dwunastnica echokardiografia egzamin specjalizacyjny EMR endoskopia gastroskopia gruczolak gruczolakorak histopatologia implant jelito grube kolonoskopia krwawienie laparoskopia odbytnica okrężnica patomorfologia pes polip przełyk przepuklina rak rak żołądka specjalizacja lekarska testy pes wrzód zaćma żołądek żylaki