Zapalenie gardła i migdałków podniebiennych - przyczyny, patofizjologia, postępowanie

Migdałki podniebienne są częścią układu chłonnego gardła zwanego pierścieniem Waldeyera. Odgrywają szczególną rolę zwłaszcza w okresie dziecięcym, będąc eksponowanymi na antygeny środowiskowe, co przyczynia się do rozwijania odporności swoistej. Z tego powodu migdałki podniebienne najbardziej dynamicznie rozwijają się do 6. roku życia, w dalszych latach stopniowo zanikając. Tonsillektomia (całkowite usunięcie migdałków) niesie ze sobą ryzyko obfitego krwawienia ze względu na bogate unaczynienie tych struktur. W budowie mikroskopowej migdałków podniebiennych wyróżnia się krypty (zagłębienia błony śluzowej) i grudki chłonne. Krypty służą zwiększeniu powierzchni migdałka umożliwiając na większą ekspozycję na mikroorganizmy. Wirusy i bakterie często indukują zapalenie migdałków, powodując obrzęk, ból, zaczerwienienie i podwyższenie temperatury ciała. Rzadko objęte zapaleniem są wyłącznie migdałki - zazwyczaj stan zapalny obejmuje również struktury sąsiednie - tylną ścianę gardła, migdałek gardłowy, migdałek językowy. Zapaleniu towarzyszy również wysięk, którego kolor jest różny w zależności od etiologii (biały, szarawy, żółty). Pobranie wymazu i posiew nie są rutynowo stosowane w diagnostyce ze względu na kontaminację mikroorganizmami komensalnymi. Większość zapaleń gardła i migdałków podniebiennych ma etiologię wirusową (w tym Adenovirus, Rhinovirus, RSV, wirus paragrypy, EBV, wirus grypy). Najczęstszą etiologią bakteryjną stanowi paciorkowiec grupy A.