Czy szczepionka przeciw meningokokom chroni przed rzeżączką?

iStock_000015704019XSmallCzy szczepionka przeciw meningokokom chroni przed rzeżączką?

Według danych Światowej Organizacji Zdrowia każdego roku notuje się około 78 milionów nowych przypadków zachorowań na rzeżączkę. Obecnie istotnym problemem jest oporność Neisseria gonorrhoeae na stosowane w terapii leki. Ponadto zwiększona zapadalność na choroby przenoszone drogą kontraktów seksualnych wymusza poszukiwanie nowych sposobów leczenia, a przede wszystkim metod prewencji. Jak dotąd nie ma na rynku dostępnej szczepionki przeciw N. gonorrhoeae, aczkolwiek najnowsze badania naukowców z Nowej Zelandii wskazują nowy kierunek w walce z tą chorobą. Wykazali oni skuteczność stosowanej w latach 2004-2008 szczepionki przeciw meningokokom grupy B – MeNZB®. Wyniki badań zostały opublikowane na łamach czasopisma Lancet.

Rzeżączka jest chorobą przenoszoną drogą kontaktów seksualnych (STI, ang. sexually transmitted infection), wywoływaną przez Gram-ujemną bakterię N. gonorrhoeae. Aktualnie rzeżączka uważana jest za jedną z najczęściej występujących na świecie chorób przenoszonych drogą płciową, zaraz po chlamydiozie. Według danych Światowej Organizacji Zdrowia (WHO, ang. World Health Organization) w 2012 roku stwierdzono 357 milionów nowych przypadków zachorowań na choroby przenoszone drogą kontaktów seksualnych, w tym 78 milionów przypadków rzeżączki wśród osób w wieku 15-49 lat. Do istotnych powikłań rzeżączki należy rozsiane zakażenie gonokokowe (ang. disseminated gonococcal infection), ciąża pozamaciczna i niepłodność u obu płci. Obecnie zachorowania stanowią poważny problem zdrowotny ze względu na coraz częstsze przygodne kontakty seksualne w społeczeństwie oraz narastającą opornością patogenu na dostępne antybiotyki. Warto również podkreślić, że u kobiet zachorowania przebiegają często w sposób bezobjawowy lub prodromalny, co dodatkowo sprzyja transmisji drobnoustroju w populacji. Zatem poszukuje się alternatywnych sposobów zapobiegania szerzeniu się zakażenia. Niestety do tej pory opracowywane szczepionki w badaniach eksperymentalnych nie wykazywały skuteczności.
Najnowsze badania opublikowane na łamach czasopisma Lancet przez badaczy z University of Auckland w Nowej Zelandii, pod kierunkiem dr Helen Petousis-Harris, wskazują nowy kierunek w walce z zakażeniem N. gonorrhoeae poprzez zastosowanie szczepionki przeciwko meningokokom. Ocenili oni efektywność szczepionki przeciw meningokokom z grupy B (MeNZB®) u osób w wieku 15-30 lat. Szczepionka białkowa przeciw Neisseria meningitidis serogrupy B – MeNZB® została opracowana w Norwegii. Należy do szczepionek podjednostkowych. Antygenami szczepionkowymi są pęcherzyki błony zewnętrznej szczepu N. meningitidis grupy B NZ98/254 (antygen MeNZB).
Szczepionka MeNZB® obecnie nie jest zarejestrowana, a jedynie stworzono ją na potrzeby walki z epidemią choroby meningokokowej w Nowej Zelandii i podawano w latach 2004-2008 młodym ludziom narażonym na zakażenie typem B N. meningitidis. Szczepionka została wprowadzona jako krótkoterminowa metoda prewencji i nie wiązano z nią większych nadziei. Jednak retrospektywne badania Petousis-Harris H. i wsp. w grupie osób zaszczepionych wykazały zmniejszone prawdopodobieństwo zachorowania na rzeżączkę. Osoby zaszczepione były w mniejszym stopniu narażone na zakażenie N. gonorrhoeae w porównaniu z grupą osób nieszczepionych szczepionką MeNZB®. Szacowana skuteczność szczepionki wynosiła 31% (36% kobiet i 25% mężczyzn – różnice pomiędzy płcią nie były istotne statystycznie). Mechanizm odpowiedzi immunologicznej nie jest znany, ale badania dostarczają dowodów, że szczepionka zwierająca antygeny N. meningitidis może dawać reakcję krzyżową w stosunku do antygenów N. gonorrhoeae. Wskazuje to na pokrewieństwo antygenów tych gatunków rodzaju Neisseria. Wydawać by się mogło, że otrzymane przez badaczy wyniki nie wskazują na bardzo dobrą skuteczność szczepionki w walce z rzeżączką, ale jeśli odporność będzie się utrzymywać na stałym poziomie to, jak podkreślają, w skali kolejnych 15 lat może ona zmniejszyć liczbę zachorowań na świecie.

Autorzy: Magdalena Kwapisz, Małgorzata Kozioł, Agnieszka Sikora

Źródła:
Petousis-Harris H., Paynter J., Morgan J., Saxton P., McArdle B., Goodyear-Smith F., Black S.: Effectiveness of a group B outer membrane vesicle meningococcal vaccine against gonorrhoea in New Zealand: a retrospective case-control study. The Lancet 2017; acceass online: http://dx.doi.org/10.1016/S0140-6736(17)31449-6
WHO GUIDELINES FOR THE Treatment of Neisseria gonorrhoeae. WHO 2016; access online: http://apps.who.int/iris/bitstream/10665/246114/1/9789241549691-eng.pdf?ua=1

Brak komentarzy.

Odpowiedz

(required)

(required)

Time limit is exhausted. Please reload the CAPTCHA.