Wpływ śmierci partnera na ryzyko wystąpienia migotania przedsionków

iStock_000024649569XSmallStres może być czynnikiem wyzwalającym wiele chorób. Zależność ta udowodniona została już w przypadku ostrych chorób układu sercowo-naczyniowego, takich jak zawał mięśnia sercowego. Utrata partnera uważana jest za jedno z najbardziej stresujących życiowych doświadczeń. Żałoba może być przyczyną chorób psychicznych, depresji i napadów lęku. Czy stres wywołany żałobą może mieć również wpływ na rozwój chorób somatycznych?

Naukowcy z Danii postanowili sprawdzić czy istnieje korelacja między stresem wywołanym śmiercią partnera, a ryzykiem wystąpienia migotania przedsionków.

Przeprowadzono badanie duńskiej populacji obejmującej 5,6 miliona mieszkańców. W latach 1995-2014 przy pomocy Danish National Patient Register zebrano dane pacjentów, u których ropoznano migotanie przedsionków. Dane obejmowały między innymi stan zdrowia, miejsce zamieszkania, poziom wykształcenia, stan cywilny lub nieformalny związek, datę śmierci oraz dane partnera.

Do każdego badanego przypadku została dopasowana dziesięcioosobowa grupa kontrolna tej samej płci i w tym samym wieku z maksymalną różnicą dwóch miesięcy. Grupy kontrolne wybierane były spośród żyjących obywateli Danii bez migotania przedsionków w historii w dniu włączenia ich do badania.

Następnie przy użyciu Danish Civil Registration System wszystkich pacjentów z nowo rozpoznanym migotaniem przedsionków zweryfikowano pod względem stanu cywilnego oraz żałoby po utracie partnera w krótkim okresie czasu przed postawieniem diagnozy. Przy użyciu Age-adjusted Charlson Comorbidity Index (ACCI) oszacowano prawdopodobieństwo śmierci dla wszystkich partnerów na miesiąc przed ich śmiercią. Prawdopodobieństwo zwiększone było w przypadku występowania wybranych chorób przewlekłych, nowotworów, umiarkowanej lub ciężkiej choroby wątroby oraz zwiększało się wraz z wiekiem po 50 roku życia.

Obliczono ryzyko wystąpienia migotania przedsionków w zależności od czasu trwania żałoby, stanu zdrowia partnera miesiąc przed śmiercią oraz bycie singlem w porównaniu do życia w konkubinacie. W badaniu uwzględniono również płeć, wiek, oraz wczesniej zdiagnozowane choroby jak nadciśnienie tętnicze, chorobę niedokrwienną serca, cukrzycę i inne schorzenia mogące zwiększać ryzyko migotania przedsionków. Z badania wykluczono pacjentów, którzy przed rozpoznaniem migotania przedsionków wykupili leki przeciwzakrzepowe.

W latach 1995-2004 migotanie przedsionków rozpoznano u 88 612 osób, natomiast 886 120 obywateli stanowiło grupę kontrolną. W czasie trwania badania straciło partnerów 19,72% badanych i 19,07% osób z grupy kontrolnej. 144 badanych oraz 1036 osób z grupy kontrolnej utraciło partnera w ciągu 30 dni poprzedzających migotanie przedsionków.

Żałoba przejściowo zwiększała ryzyko migotania przedsionków, było ono najwyższe 8-14 dni po śmierci partnera, po czym stopniowo spadało. Rok po stracie było zbliżone do ryzyka u populacji, która nie była w żałobie. Ryzyko migotania przedsionków u singli i osób żyjących w konkubinacie jest podobna.

Podsumowując, wykazano, iż wysoki poziom stresu może zwiększać ryzyko rozwoju nowych przypadków migotania przedsionkow. Ryzyko pozostaje zwiększone przez okres roku, dlatego też wczesna identyfikacja osób w żałobie i wzmożona częstotliwość badań w tym czasie byłaby uzasadniona. Zależność ta powinna być tematem dalszych badań.

Autor: Dominika Guz

1. Graff S., Fenger-Grøn M., Christensen B., Søndergaard Pedersen H., Christensen J., Li J., Vestergaard M. Long-term risk of atrial fibrillation after the death of a partner; Open Heart 2016;3: doi:10.1136/openhrt-2015-000367.
2. Carey IM, Shah SM, DeWilde S et al. Increased risk of acute cardiovascular events after partner bereavement: a matched cohort study. JAMA Intern Med 2014;174:598–605.
3. Holmes TH, Rahe RH. The social readjustment rating scale. J Psychosom Res 1967;11:213–18.


Brak komentarzy.

Odpowiedz

(required)

(required)

Time limit is exhausted. Please reload the CAPTCHA.