Donosowe stosowanie furosemidu – nowe spojrzenie na popularny diuretyk

Zapalenie błony śluzowej nosa i zatok przynosowych, szczególnie o przewlekłym przebiegu, stanowi narastający problem zdrowotny społeczeństw wysokorozwiniętych. Wykazano iż, furosemid stosowany donosowo znacząco zmniejsza częstość nawrotów polipów po operacjach endoskopowych nosa i zatok przynosowych, choć jak na razie nie ustalono ścisłych zaleceń dotyczących dawki i czasu jego stosowania. Wyniki badania opublikowano na łamach JAMA Otolaryngology–Head & Neck Surgery.



Przewlekłe zapalenia zatok przynosowych (PZZP) stanowi grupę schorzeń o podobnej symptomatyce, lecz zróżnicowanej etiologii. W przypadku PZZP przetrwały stan zapalny błony śluzowej nosa i zatok przynosowych oraz towarzyszące mu objawy kliniczne utrzymują się powyżej 12 tygodni. PZZP z polipami, ze względu na ryzyko nawrotu choroby, stanowi złożony problem terapeutyczny wymagający długotrwałego leczenia przeciwzapalnego (kortykosteroidoterapia) a w przypadku braku poprawy po leczeniu zachowawczy również interwencji chirurgicznej. Współcześnie stosowaną techniką leczenia operacyjnego jest mikrochirurgia wewnątrznosowa, najczęściej z zastosowaniem instrumentarium endoskopowego (FESS- functional endoscopic sinus surgery).

Miejscowa (donosowa) kortykoseroidoterapia zalecana w leczeniu PZZP, długotrwale stosowana, niesie ze sobą ryzyko wystąpienia objawów niepożądanych. Wciąż poszukuje się nowych, skutecznych i bezpiecznych substancji farmakologicznych mogących przynieść korzyści w terapii PZZP. W ostatnim czasie na łamach czasopisma JAMA Otolaryngology–Head & Neck Surgery ukazało się interesujące badanie podejmujące powyższą problematykę. Zespół irańskich naukowców ocenił bowiem skuteczność donosowej terapii furosemidem w prewencji nawrotu PZZP z polipami w grupie chorych poddanych uprzednio zabiegowi FESS.

Randomizowanym badaniem klinicznym z potrójnie ślepą próbą objęto 110 chorych w wieku od 18 do 80 lat operowanych z powodu PZZP z polipami. Po przebytym zabiegu operacyjnym, każdy z badanych otrzymywały aerozol donosowy w schemacie 2 rozpylenia dziennie przez 2 miesiące. Podczas gdy część badanych aplikowała donosowo furosemid w dawce 300ug/d, pozostali pacjenci otrzymywali placebo. Oceny klinicznej dokonano po 6 miesiącach od zabiegu FESS. W tym celu przeprowadzono badanie endoskopowe nosa, tomografię komputerową zatok oraz badanie ankietowe.

Wśród osób leczonych furosemidem stwierdzono istotnie statystycznie niższy stopień zaawansowania miejscowego PZZP z polipami wg skali Meltzera, w porównaniu do osób otrzymujących placebo. Podobną zależność wykazano w przypadku występowania oraz intensywności najczęstszych objawów klinicznych choroby, pogarszających jakość życia pacjentów, ocenianych w 5 punktowej skali – Sino-Nasal Outcome Test (SNOT-22). Również nasilenia dolegliwości bólowych, dokonane z uwzględnieniem analogowej skali VAS (Visual analog scale) było mniejsze w grupie osób otrzymujących miejscową trapię furosemidem. Nie stwierdzono istotnych statystycznie różnic w zaawansowaniu zmian zatokowych ocenianych w tomografii komputerowej. Objawy uboczne, towarzyszące terapii donosowej, występowały w obu analizowanych grupach niezależnie od substancji aplikowanej miejscowo.

Jak wykazało powyższe badanie furosemid, znany przede wszystkim jako lek hipotensyjny, stosowany miejscowo zapobiega nawrotowi polipów nosa i zatok przynosowych w grupie chorych po zabiegu FESS. Według autorów doniesienia, ze względu na swoją niską cenę i bezpieczeństwo stosowania może stać się on interesującą alternatywą dla dotychczasowego leczenia PZZP z polipami. Potrzebne są jednak dalsze badania w celu określenia optymalnej dawki oraz czasu trwania terapii donosowej furosemidem.

Autorzy: Justyna Markowicz-Roman, Tomasz Roman, Katarzyna Hać

Źródło:
1. Hashemian F, Ghorbanian MA, Hashemian F, Mortazavi SA, Sheikhi M, Jahanshahi J, Poorolajal J. Effect of Topical Furosemide on Rhinosinusal Polyposis Relapse After Endoscopic Sinus Surgery: A Randomized Clinical Trial. JAMA Otolaryngol Head Neck Surg. 2016 Jul 14.
2. http://magazynorl.pl/wp-content/uploads/2013/05/2013_04-06-magazynorl.pdf
3. Kalish L, Snidvongs K, Sivasubramaniam R, Cope D, Harvey RJ. Topical steroids for nasal polyps. Cochrane Database Syst Rev. 2012 Dec 12;12:CD006549.


Chcesz wiedzieć więcej? Obejrzyj na MEDtube.pl: Balonoplastyka zatoki czołowej