Zanieczyszczenie powietrza jako wiodący czynnik ryzyka udaru mózgu

iStock_000019071669XSmallKażdego roku na całym świecie około 15 milionów ludzi ma udar. Spośród nich, 6 milionów umiera, a 5 milionów pozostaje trwale sparaliżowanych, co staje się drugą najczęstszą przyczyną niepełnosprawności. Najnowsze badania ukazują zanieczyszczenie powietrza jako wiodący czynnik ryzyka udaru na świecie.

Do udaru mózgu dochodzi w wyniku zmniejszonej perfuzji, której przyczyną może być zarówno gwałtowne zamknięcie ściany naczynia jak również jego pęknięcie. Konsekwencją niskiej perfuzji mózgu jest gwałtowna i nieodwracalna śmierć neuronów. Zależnie od lokalizacji oraz wielkości naczynia zaopatrującego mózg może dojść do porażenia, utraty mowy, wzroku lub nawet do śmierci.

Obecnie uważa się, że 90% globalnych przyczyn udaru mózgu wiąże się z modyfikowalnymi czynnikami ryzyka. Wśród nich wyróżniamy 10 głównych czynników ryzyka takich jak: wysokie ciśnienie krwi, niskie spożycie owoców, wysoki wskaźnik masy ciała (BMI), wysokie spożycie sodu, palenie papierosów, niskie spożycie warzyw, zanieczyszczenie powietrza środowiska, zanieczyszczenie środowiska domowego, niskie spożycie naturalnego błonnika oraz wysoki poziom cukru we krwi.

Badania, których wyniki zostały opublikowane w The Lancet Neurology, pokazują, że zanieczyszczenie powietrza jest związane z około jedną trzecią przypadków udaru mózgu i wynosi odpowiednio 33,7% w krajach rozwijających się oraz 10,2% w krajach rozwiniętych. Zanieczyszczenie powietrza odnosi się zarówno do powietrza atmosferycznego jak również i środowiska domowego.

Aby uzyskać wyraźniejszy obraz, wykorzystano globalne trendy czynników ryzyka udaru mózgu w latach 1990-2013 do oszacowania odsetka zachorowań w populacji, które będą zażegnane, jeżeli ekspozycja na czynnik ryzyka zostałaby usunięta. Zdaniem zespołu, kontrola tych czynników ryzyka może zapobiec prawie występieniu 75 procent wszystkich udarów.

Na podstawie badań odnotowano, również pięć najważniejszych czynników ryzyka udaru mózgu w niektórych krajach.

W Wielkiej Brytanii i Stanach Zjednoczonych są to wysokie ciśnienie krwi, wysoki BMI, niskie spożycie owoców, niskie spożycie warzyw, palenie papierosów. W Indiach są nimi wysokie ciśnienie krwi, niskie spożycie owoców, zanieczyszczenie powietrza do użytku domowego, niskie spożycie warzyw, wysokie spożycie sodu.

W Chiny do negatywnych czynników należą wysokie ciśnienie krwi, niskie spożycie owoców, wysokie spożycie sodu, palenie papierosów, zanieczyszczenie powietrza w środowisku.

Prof. Włodzimierz Hachinski z University of Western Ontario w Kanadzie uważa, że wpływ zanieczyszczenia powietrza na powstawanie udarów jest niepodważalny. Twierdzi, że często mówi się o wpływie zanieczyszczeń powietrza na układ oddechowy zapominając o jego istotnym podłożu w patogenezie udarów mózgu.

Zanieczyszczenie powietrza to nadal poważny problem w skali światowej, dlatego tak istotne jest uświadamianie społeczeństwa o jego niekorzystnym działaniu. Należy jednak pamiętać, że wśród najczęstszych przyczyn udaru, oprócz zanieczyszczenia powietrza wymieniane są min.: wysokie ciśnienie krwi, wysoki wskaźnik BMI oraz niewłaściwa dieta. Pamiętajmy jednak, że są to tzw. modyfikowalne czynniki ryzyka które w dużej mierze zależą od nas samych oraz szeroko pojętego „zdrowego” stylu życia.

Autorzy: Erwin Ciechański, Jaromir Ziomek, Katarzyna Skarbek

Źródła:
1.Global burden of stroke and risk factors in 188 countries, during 1990–2013: a systematic analysis for the Global Burden of Disease Study 2013, Dr. Valery L Feigin et al., The Lancet Neurology, doi: http://dx.doi.org/10.1016/S1474-4422(16)30073-4, published online 9 June 2016
2.The Lancet news release, accessed 10 June 201
3.World Heart Federation, Stroke, accessed 10 June 2016.


Chcesz wiedzieć więcej? Obejrzyj na MEdtube.pl: Trauma Day Away 2013 – Udary na oddziale ratunkowym

Brak komentarzy.

Odpowiedz

(required)

(required)

Time limit is exhausted. Please reload the CAPTCHA.