Alfa-L-fukozydaza nowym potencjalnym markerem niealkoholowej stłuszczeniowej choroby wątroby

Team of doctors.Niealkoholowa stłuszczeniowa choroba wątroby (NAFLD) jest obecnie najczęstszą przewlekłą chorobą wątroby. Pomimo tego, iż pierwsze wzmianki na temat tej jednostki chorobowej sięgają drugiej połowy XX wieku, naukowcy wciąż odnajdują nowe brakujące ogniwa w łańcuchu patogenetycznym NAFLD. Grupa badaczy z First Affiliated Hospital of Zhejiang University of Medicine w Chinach wykazali dodatnią korelację pomiędzy poziomem alfa-L- fukozydazy w osoczu krwi, a ryzykiem wystąpienia NAFLD. Dzięki temu odkryciu być może już w niedalekiej przyszłości enzym stanie się przydatnym markerem pozwalającym na oszacowanie ryzyka wystąpienia niealkoholowej stłuszczeniowej choroby wątroby [1].

alfa-L-fukozydaza (AFU) to enzym lizosomalny szeroko rozpowszechniony w komórkach naszego organizmu, a także w płynach ustrojowych, który odpowiada za hydrolizę związków cukrowych zawierających w swojej strukturze L-fukozę. Jej obecność stwierdza się w osoczu osób zdrowych [2]. Badania naukowe dowodzą, że wzrost stężenia AFU w osoczu (>35mikrol-1) statystycznie zwiększa ryzyko wystąpienia raka wątrobowokomórkowego (HCC) [3]. Z uwagi na czułość i specyficzność tego enzymu, AFU stanowi niezwykle ważny marker HCC, przydatny zwłaszcza we wczesnym wykrywaniu, jak również ocenie ryzyka nawrotu, inwazji naczyń oraz przeżywalności wśród pacjentów z HCC.

Wyniki badań przeprowadzone przez Zhen-Ya Lu i współpracowników pokazują, że alfa-L-fukozydaza, być może już w niedalekiej przyszłości stać się nieocenionym wskaźnikiem pozwalającym na ocenę ryzyka wystąpienia niealkoholowej stłuszczeniowej choroby wątroby. Jest to jedna z najbardziej rozpowszechnionych na świecie przewlekłych chorób wątroby, której częstość występowania sięga nawet do 20-30% w krajach rozwiniętych i wciąż wykazuje tendencję wzrostową [4]. Do głównych czynników zwiększających ryzyko rozwoju NAFLD zalicza się dietę wysokokaloryczną, bogatą w węglowodany, zwłaszcza fruktozę, polimorfizmy genu adiponektyny oraz wszystkie składowe zespołu metabolicznego, a więc nadciśnienie tętnicze, cukrzycę typu 2, insulinooporność, hipertriglicerydemię oraz spadek frakcji HDL cholesterolu [5,6]. To właśnie insulinooporność w dużym stopniu modyfikująca metabolizm lipidów prowadzi w konsekwencji do stłuszczenia hepatocytów, rozwoju stresu oksydacyjnego oraz procesu zapalnego. Istotne znaczenie odgrywa fakt, iż w końcowych etapach przebiegu NAFLD dochodzi do inicjacji procesów włóknienia wątroby oraz rozwoju marskości, która z kolei stanowi jeden z najważniejszych czynników rozwoju raka wątrobowokomórkowego [7]. Z uwagi na powyższe fakty, wykazanie zależności pomiędzy stężeniem AFU, NAFLD, zespołem metabolicznym i HCC wydaje się być kolejnym milowym krokiem w medycynie.

Badaniem przekrojowym objęto grupę 16 473 dorosłych pacjentów (9 456 mężczyzn i 7 017 kobiet). Zostali oni poddani badaniom antropometrycznym, biochemicznym oraz badaniu ultrasonograficznemu jamy brzusznej. Pomimo iż złotym standardem w diagnostyce NAFLD jest biopsja wątroby i ocena histopatologiczna pobranych wycinków, to z uwagi na inwazyjność tej procedury i ryzyko komplikacji jej znaczenie w badaniach przesiewowych jest znikome. Na podstawie standaryzowanych kryteriów, NAFLD rozpoznano wśród 6 263 (38,0%), a zespół metaboliczny wśród 4 177 (25,4%) pacjentów. Ze względu na poziom osoczowej AFU zostali oni podzieleni na 4 kwartyle. Pacjenci z czwartego kwartyla, ze znacznie podwyższonym poziomem AFU (31 U/L) wykazywali znacznie wyższy współczynnik częstości (PR=1,85) występowania NAFLD w porównaniu do pacjentów z niższych kwartyli. Ponadto badanie wykazało także dodatnią korelację pomiędzy poziomem AFU, a częstością występowania zespołu metabolicznego.

Pomimo iż dokładny mechanizm wykazanych zależności nie został jeszcze w pełni poznany, naukowcy biorą pod uwagę, że to właśnie zaburzenia przemian lipidów w wątrobie, hipertriglicerydemia oraz peroksydacja lipidów prowadzi do wzrostu przepuszczalności błon komórkowych, w tym także lizosomalnych, co sprzyja uwalnianiu AFU do osocza [8]. Inny prawdopodobny patomechanizm opiera się na odpowiedzi zapalnej w przebiegu NAFLD. Okazuje się, że fukozydaza może skutecznie hamować interakcję pomiędzy leukocytami, których zwiększoną ilość obserwuje się w przebiegu NAFLD, a fukozylowanymi cząsteczkami adhezyjnymi zapobiegając w ten sposób przechodzeniu leukocytów poza światło naczynia i tym samym zmniejszając stan zapalny [1].

W świetle powyższych doniesień alfa-L-fukozydaza wydaje się odgrywać niebagatelną rolę w prognozowaniu, diagnostyce i monitorowaniu pacjentów z niealkoholową stłuszczeniową chorobą wątroby. Naukowcy podkreślają, że istnieje konieczność dalszych badań w celu określenia swoistości i czułości tego enzymu, który być może już w niedalekiej przyszłości stanie się niezależnym, prostym i znacznie mniej inwazyjnym w porównaniu do obecnych standardów markerem NAFLD.

Autorzy: Magdalena Szydełko, Joanna Szydełko

Źródła:
1. Lu Z.Y., Cen C., Shao Z., Chen X.H., Xu C.F., Li Y.M., Association between serum α-L-fucosidase and non-alcoholic fatty liver disease: Cross-sectional study. World Journal of Gastroenterology 2016; 22(5):1884-1890.
2. Zhang S.Y., Lin B.D., Li B.R., Evaluation of the diagnostic value of alpha-L-fucosidase, alpha-fetoprotein and thymidine kinase 1 with ROC and logistic regression for hepatocellular carcinoma. FEBS Open bio. 2015; 5:240-244.
3. Wang K., Guo W., Li N., Shi J., Zhang C., Lau W.Y., Wu M., Cheng S., Alpha-1-fucosidase as a prognostic indicator for hepatocellular carcinoma following hepatectomy: a large-scale, long-term study. British Journal of Cancer 2014; 110: 1811–1819.
4. Younossi Z.M., Koenig A.B., Abdelatif D., Fazel Y., Henry L., Wymer M., Global Epidemiology of Non-Alcoholic Fatty Liver Disease-Meta-Analytic Assessment of Prevalence, Incidence and Outcomes. Hepatology 2015.
5. Zwolak A., Szuster-Ciesielska A., Daniluk J., Słabczyńska O., Kandefer-Szerszeń M., Hyperreactivity of Blood Leukocytes in Patients with NAFLD to Ex Vivo Lipopolysaccharide Treatment Is Modulated by Metformin and Phosphatidylcholine but Not by Alpha Ketoglutarate. Public Library of Science ONE 2015; 10(12): e0143851.
6. Wei Z., Li-Qun Z., Xiao-Ling H., Jian Q., Guo-Yue Y., Association of adiponectin gene polymorphisms and additional gene-gene interaction with nonalcoholic fatty liver disease in the Chinese Han population. Hepatology International 2016.
7. Chung S.I., Moon H., Kim D.Y., Cho K.J., Ju H.L., Kim do Y., Ahn S.H., Han K.H., Ro S.W., Development of a transgenic mouse model of hepatocellular carcinoma with a liver fibrosis background. BMC Gastroenterology 2016; 16(1):13.
8. Morita M., Ishida N., Uchiyama K., Yamaguchi K., Itoh Y., Shichiri M., Yoshida Y., Hagihara Y., Naito Y., Yoshikawa T., Niki E., Fatty liver induced by free radicals and lipid peroxidation. Free Radical Research 2012; 46(6):758-765.

Chcesz wiedzieć więcej? Obejrzyj na MEDtube.pl: Badanie palpacyjne wątroby


Brak komentarzy.

Odpowiedz

(required)

(required)

Time limit is exhausted. Please reload the CAPTCHA.