Komórki pozyskane z tkanki tłuszczowej przełomem w terapii choroby zwyrodnieniowej stawów

Czy w niedalekiej przyszłości będziemy mogli skuteczniej leczyć i poprawiać jakość życia osób cierpiących na chorobę zwyrodnieniową stawów? Perspektywę na to stwarza odkrycie czeskich naukowców z International Consortium for Cell Therapy and Immunotherapy. Udowodnili oni bowiem, iż dostawowe iniekcje z komórek izolowanych z własnej tkanki tłuszczowej są bezpieczną i skuteczną metodą redukującą dolegliwości stawowe w tej grupie chorych.

Terapie komórkowe stanowią nowy i prężnie rozwijający się trend we współczesnej medycynie. Opierają się one na wykorzystaniu ludzkich komórek, w tym komórek macierzystych, do regeneracji uszkodzonych tkanek bądź narządów. W ostatnim czasie pojawia się coraz większa liczba doniesień na temat skuteczności terapii komórkowych w leczeniu wielu jednostek chorobowych, jak chociażby komórek szpiku kostnego w regeneracji pozawałowego uszkodzenia mięśnia sercowego.

Choroba zwyrodnieniowa stawów (ChZS) stanowi najczęstszą przyczynę przewlekłych dolegliwości stawowych i niepełnosprawności wśród osób w podeszłym wieku. Schorzenie zwykle dotyczy stawów kolanowych, biodrowych, stawów rąk i kręgosłupa. Proces chorobowy toczy się nie tylko w obrębie chrząstki stawowej, lecz obejmuje cały staw. Niszczenie chrząstki stawowej z współtowarzyszącymi wtórnymi zmianami w podchrzęstnych warstwach kości oraz zapaleniem błony maziowej w przebiegu choroby, prowadzą do zaburzeń struktury i funkcji stawu oraz wystąpienia objawów bólowych o różnym stopniu nasilenia. Postępowanie terapeutyczne w ChZS opiera się na metodach niefarmakologicznych, farmakoterapii, a w zaawansowanych postaciach leczeniu chirurgicznym. Niestety, niezależnie od stosowanego leczenia choroba postępuje przewlekle prowadząc do znacznego pogorszenia sprawności i jakości życia.

Dotychczas nie opracowano terapii skutecznie hamującej progresję zmian strukturalnych w obrębie stawów w przebiegu ChZS. Wrastająca częstość występowania choroby, wynikająca ze starzenia się społeczeństwa oraz konsekwencje socjalne i ekonomiczne związanej z nią niepełnosprawności wskazują na potrzebę poszukiwania innych niż dotychczasowe metod leczenia.

Wychodząc naprzeciw powyższemu problemowi, zespół czeskich naukowców podjął pracę nad zastosowanie autologicznych komórek frakcji zrębowej pozyskanych z tkanki tłuszczowej (SVF-stromal vascular fraction)) jako alternatywę dla dotychczasowych metod leczenia ChZS. Wyniki badań zespołu Brna ukażą się niebawem na łamach czasopisma Cell Transplantation.

Badaniem objęto grupę 1228 osób, zróżnicowanych pod względem wieku, płci i stadium zaawansowania ChZS. Pacjenci Ci przeszli zabieg liposukcji, podczas którego uzyskano tkankę do izolacji SVF. W kolejnym etapie, chorzy otrzymali jednorazowe, dostawowe iniekcje z świeżo uzyskanych, autologicznych SVF będących mieszaniną adipocytów, mezenchymalnych komórek macierzystych, progenitorowych, immunologicznych i wielu innych, a także hormonów tkankowych i czynników wzrostu. Komórki wstrzykiwano do jednego bądź kilku dużych stawów, najczęściej kolanowego i biodrowego. Grupę badaną objęto następnie wielomiesięczną obserwacją (od 12,1 do 54,3 miesięcy). Do oceny skuteczności leczenia wykorzystano zmodyfikowaną skalę HOOS/KOOS Clinical Score, zawierającą takie parametry jak stopnień nasilenia bólu, potrzeba użycie NLPZ, ograniczenie ruchomości stawów czy sztywność. Wyjściowe parametry porównywano z tymi, ocenianymi po upływie 3, 6 i 12 miesięcy od zabiegu.
Otrzymane wyniki potwierdziły bezpieczeństwo terapii z wykorzystaniem SVF w grupie chorych cierpiących na ChZS. Wśród badanych nie zaobserwowano poważnych efektów niepożądanych. U przeważającej większości pacjentów odnotowano poprawę stanu klinicznego oraz redukcję dolegliwości. Po upływie 12 miesięcy od iniekcji SVF u 63% badanych obserwowano 75% wzrost wskaźnika SCORE, natomiast wśród 91% wzrósł on co najmniej o połowę. Wykazano ponadto, że pacjenci z zaawansowanym stopniem choroby oraz współistnieniem innych obciążeń jak np. cukrzyca również odnosili korzyści kliniczne z iniekcji SVF, lecz czas do ich osiągnięcia był dłuższy.
Wydaje się, iż, miejscowe podanie SVF jest efektywną, bezpieczną i trwałą metodą, zapewniającą redukcję objawów stawowych w grupie osób cierpiących na ChZS. Warto podkreśli, iż komórki macierzyste izolowane z własnej tkanki tłuszczowej, w porównaniu do tych pochodzenia szpikowego, są łatwiejsze do pozyskania oraz dostępne w dużych ilościach, co obniża potencjalne koszty leczenia. Czas pokaże czy terapia ta wejdzie do codziennej praktyki klinicznej i poprawi jakość życia pacjentów.

Autorzy: Justyna Markowicz, Agnieszka Szymczyk, Tomasz Roman

Źródło:
1. Michalek J, Moster R, Lukac L, Proefrock K, Petrasovic M, Rybar J, Capkova M, Chaloupka A, Darinskas A, Michalek J Sr, Kristek J, Travnik J, Jabandziev P, Cibulka M, Holek M, Jurik M, Skopalik J, Kristkova Z, Dudasova Z. Autologous adipose tissue-derived stromal vascular fraction cells application in patients with osteoarthritis. Cell Transplant. 2015 [Epub ahead of print]
2. Pavo N, Charwat S, Nyolczas N, Jakab A, Murlasits Z, Bergler-Klein J, Nikfardjam M, Benedek I, Benedek T, Pavo IJ, Gersh BJ, Huber K, Maurer G, Gyöngyösi M. Cell therapy for human ischemic heart diseases: critical review and summary of the clinical experiences. J Mol Cell Cardiol. 2014 Oct;75:12-24.
3. A Jasik, M Tałałaj. Otyłość a choroba zwyrodnieniowa stawów. Postępy Nauk Medycznych 5b/2013, s. 14-18.
4. Kita K, Sierakowski S, Lewandowski B, Klimiuk PA, Kita J, Muklewicz E. Choroba zwyrodnieniowa stawów kolanowych – epidemiologia, diagnostyka i leczenie. Nowa Medycyna 2/2002.
5. Klimiuk PA, Kuryliszyn-Moskal A. Choroba zwyrodnieniowa stawów. Reumatologia 2012; 50, 2: 162–165.
6. Gimble JM, Bunnell BA, Chiu ES, Guilak F.Concise review: Adipose-derived stromal vascular fraction cells and stem cells: let’s not get lost in translation.Stem Cells. 2011 May;29(5):749-54.
7. Riordan NH, Ichim TE, Min WP, Wang H, Solano F, Lara F, Alfaro M, Rodriguez JP, Harman RJ, Patel AN, Murphy MP, Lee RR, Minev B. Non-expanded adipose stromal vascular fraction cell therapy for multiple sclerosis. J Transl Med. 2009 Apr 24;7:29.

Chcesz wiedzieć więcej? Obejrzyj na MEDtube.pl: Ból biodra – najczęstsze przyczyny

Brak komentarzy.

Odpowiedz

(required)

(required)

Time limit is exhausted. Please reload the CAPTCHA.