Mała ilość snu i zaburzenia oddechu są niezależnymi czynnikami ryzyka rozwoju otyłości u dzieci

Otyłość wśród dzieci to ogromny problem na całym świecie. Dotyka ona około 43 milionów dzieci, a tylko w Europie żyje 5 milionów cierpiących na nadwagę i 20 milinów otyłych obywateli poniżej 18 roku życia.

Choroba ta może prowadzić do zwiększonego ryzyka złamań, chorób sercowo-naczyniowych oraz cukrzycy i otyłości w dorosłym życiu. Dlatego tak ważne jest wykrywanie zmiennych czynników ryzyka, których modyfikacje pozwoliłaby na zatrzymanie epidemii otyłości wśród najmłodszych. Znaczące kroki w tej dziedzinie poczynili naukowcy z Albert Einstein College of Medicine w Nowym Jorku. Zauważyli oni, że mała ilość snu i zaburzenia oddechu w czasie snu są niezależnymi czynnikami rozwoju otyłości u dzieci.

Autorzy badania skupili się na analizie istnienia niezależnego związku pomiędzy długością snu i zaburzeniami oddechu w czasie snu we wczesnym dzieciństwie (w wieku 18 miesięcy; 2,5; 5,75; i 6,75 lat) a wskaźnikiem masy ciała (BMI) w późniejszym dzieciństwie i okresie dorastania (w wieku 7, 10 i 15 lat). Analiza tak wczesnego okresie życia była uzasadniona badaniami określającymi ten czas jako kluczowy w patogenezie rozwoju otyłości.

Zaburzenia oddechu w czasie snu (SDB) były monitorowane przez rodziców w warunkach domowych. Najczęściej opisywano chrapanie, okresy bezdechu i oddychanie przez otwarte usta.

Głównymi przyczynami SDB są przerośnięte migdałki podniebienne i gardłowe. Mogą one zostać usunięte podczas procedury chirurgicznej lub zabiegu kriochirurgicznego. Długość snu jest uwarunkowana zachowaniami wprowadzanymi przez rodziców, ważne są także czynniki psychospołeczne. Normalizacja długości snu, w cięższych przypadkach, może się więc okazać zadaniem trudniejszym, jako że wymaga współpracy rodziny i specjalistów takich jak psycholog czy pracownicy społeczni.

Po przeprowadzeniu analizy statystycznej zebranych danych, naukowcy zauważyli, że w porównaniu do dzieci bez zaburzeń oddechu w czasie snu, dzieci prezentujące objawy w wieku 2,5 roku, miały dwukrotnie zwiększone ryzyko rozwoju otyłości w wieku 7, 10 i 15 lat, niezależnie od długości trwania odpoczynku nocnego. Dzieci, które rozwinęły zaburzenia oddechu później (w wieku 5-6 lat) miały 60-80% większe ryzyko uzyskania nadmiernej masy w późniejszym okresie dorastania. Podczas gdy krótki sen u pięcio-sześciolatków okazał się zwiększać ryzyko otyłości w wieku 15 lat o 60-100%. Bazując na tych danych, badacze stwierdzili, że SDB i długość snu muszą w podobny sposób wpływać na organizm, są niezależnymi czynnikami ryzyka, a ich znaczenie w rozwoju otyłości jest porównywalne.

Mechanizmy, przy pomocy których SDB mogą wywoływać otyłość u dzieci nie zostały dokładnie poznane, jednak zaburzenia te mogą wywoływać przewlekłe zapalenie, insulinooporność, zakłócenia snu i zmiany w poziomach hormonów regulujących łaknienie. Mała ilość snu wpływa na organizm dziecka w podobny sposób, jednak w tym przypadku ważną rolę odgrywają także zmiany w dobowym rytmie czuwania i organizacji zajęć w ciągu dnia. Opisane zaburzenia snu mogą prowadzić także do poważnych nieprawidłowości w rozwoju młodego organizmu. Są one czynnikami ryzyka występowania zmian neurobehawioralnych w późniejszych okresach rozwoju dziecka. Dzieci mogą prezentować nadpobudliwość, deficyt uwagi oraz wykazywać specjalne potrzeby edukacyjne (SEN).

Odkrycie naukowców z Nowego Jorku przeprowadzone na podstawie longitudinalnego badania obserwacyjnego pozwala po raz pierwszy stwierdzić z całą pewnością, że mała ilość snu oraz śródsenne zaburzenia oddechu są niezależnymi czynnikami ryzyka rozwoju otyłości u dzieci i następstw z nią związanych. Dzięki tym obserwacjom możliwe będzie jak najszybsze eliminowanie tych czynników ryzyka i zapobieganie poważnym zaburzeniom metabolicznym u dzieci, co pozwoli na poprawę ich stanu zdrowia oraz jakości życia. Możliwa stanie się także redukcja obciążenia budżetu związana z wysokimi kosztami leczenia schorzeń współistniejących z otyłością.

Autorzy: Krzysztof J. Jankowski, Monika Gruszczyńska, Paula Hołub, Anna Jankowska

Żródło:
1. K. Bonuck, R. D. Chervin, L. D. Howe, Sleep-Disordered Breathing, Sleep Duration, and Childhood Overweight: A Longitudinal Cohort Study, J Pediatr, 2014
2. Bhattacharjee R, Hakim F, Gozal D. Sleep, sleep-disordered breathing and lipid homeostasis: translational evidence from murine models and children. Clin Lipidol 2012;7:203-14.
3. Spruyt K, Sans Capdevila O, Serpero LD, Kheirandish-Gozal L, Gozal D. Dietary and physical activity patterns in children with obstructive sleep apnea. J Pediatr 2010;156:724-30. 730.e1-3.
4. https://www.fdf.org.uk/speeches/bccc11_Modi_Mwatsama.pdf
5. http://www.cdc.gov/healthyyouth/obesity/facts.htm
6. Singh AS, Mulder C, Twisk JW, van Mechelen W, Chinapaw MJ. Tracking of childhood overweight into adulthood: a systematic review of the literature. Obes Rev 2008;9:474-88.

Chcesz wiedzieć więcej? Obejrzyj na MEDtube.pl: Badanie przedmiotowe układu oddechowego

Brak komentarzy.

Odpowiedz

(required)

(required)

Time limit is exhausted. Please reload the CAPTCHA.