Ogniskowe zaburzenia cytoarchitektoniki kory mózgowej – czy wyjaśniono zagadkę podłoża autyzmu?

iStock_000016507590XSmallNaukowcy z Uniwersytetu Kalifornijskiego, Uniwersytetu Medycznego w San Diego oraz Instytutu Badań nad Mózgiem w Seattle odkryli, że sześciowarstwowa struktura kory mózgowej u dzieci autystycznych jest w istotny sposób zaburzona, a zjawisko ma charakter ogniskowy. Jak sugerują naukowcy początek choroby ma miejsce już w życiu płodowym, natomiast czynniki środowiskowe stanowią jedynie element wpływający na jej późniejszy rozwój.

Autyzm jest chorobą charakteryzującą się jakościowymi zaburzeniami interakcji społecznych, komunikacji, a także występowaniem ograniczonych, stereotypowych wzorców zachowań. Problem autyzmu u dzieci staje się coraz bardziej powszechny. Zgodnie z raportem Amerykańskiego Centrum Kontroli i Prewencji Chorób (CDC) z 2013r. zaburzenia rozwoju dzieci z tzw. spektrum autyzmu są diagnozowane raz na 50 przypadków. Autyzm jako całościowe zaburzenie rozwoju ma złożoną i wieloczynnikową etiologię, której pomimo intensywnie prowadzonych badań do tej pory nie udało się wyjaśnić.

W marcu 2014r. na łamach czasopisma New England Journal of Medicine ukazał się artykuł podejmujący po raz kolejny próbę rozwiązania zagadki dotyczącej podłoża autyzmu. Naukowcy z Uniwersytetu Kalifornijskiego, Uniwersytetu Medycznego w San Diego oraz Instytutu Badań nad Mózgiem w Seattle postanowili bowiem szczegółowo zbadać zaburzenia cytoarchitektoniki kory mózgowej w tej grupie chorych. Analizie poddano materiał pobrany od dzieci z rozpoznanym autyzmem w wieku 2-15 lat oraz dzieci zdrowych stanowiących grupę kontrolną. Przy pomocy techniki hybrydyzacji in situ badano ekspresję zarówno genów związanych z patogenezą autyzmu, jak również tych, które są markerami poszczególnych warstw kory mózgowej.

Jak wykazały dotychczasowe badania u podłoża zaburzeń spektrum autyzmu leżą zaburzenia rozwojowe ośrodkowego układu nerwowego takie jak: nieprawidłowości w budowie móżdżku (powiększenie półkul, cechy hipoplazji robaka móżdżku w obrębie płacików od VI do VII) i struktury cytoarchitektonicznej kory mózgu, a także zaburzenia struktury płatów skroniowych, czołowych oraz hipokampa. Wykazano również iż zmianom neuroanatomicznym towarzyszą zaburzenia w funkcjonowaniu ośrodkowej transmisji synaptycznej. Ponadto udowodniono, że kora mózgu osób z autyzmem charakteryzuje się większą grubością oraz gęstością upakowania neuronów, nieregularnym układem warstw i słabo zaznaczoną granicą między istotą szarą a białą. Opisywano także ektopowe ogniska istoty szarej i zwiększoną ilość neuronów w istocie białej. Zaburzenia strukturalne obserwowano także w obrębie móżdżku (redukcja ilości komórek Purkinjego) oraz hipokampu i jądra migdałowatego (ich komórki są mniejsze i gęściej upakowane, a ich drzewa dendrytyczne są słabiej rozgałęzione). Pomimo wielu doniesień na ten temat, zmiany anatomopatologiczne w obrębie tkanki mózgowej chorych dotkniętych autyzmem nie są do końca poznane.

W badaniu przeprowadzonym przez zespół amerykańskich naukowców udowodniono, iż w 91% przypadków w wybranych obszarach mózgu nie stwierdza się obecności niektórych znaczników dla poszczególnych warstw kory mózgowej materiale pobranym od chorych autystycznych. Dla porównania tego typu zaburzenia obserwowano jedynie u 9% osób z grupy kontrolnej. Cech dezorganizacji nie stwierdzano w całej korze mózgowej, a jedynie w obrębie niewielkich pól o śr. 5-7mm, w obrębie których jej sześciowarstwowa struktura w istotny sposób została zaburzona. Zmiany tego typu nie dotyczyły jednak w jednakowym stopniu wszystkich obszarów mózgu – ich obecność wykazywano przede wszystkim w obrębie kory płatów czołowych i skroniowych, które odpowiadają za funkcje społeczne, językowe i emocjonalne. W związku z tym, że uszkodzenie kory mózgowej dotyczyły jedynie wybranych, niewielkich pól, zdaniem badaczy istnieje szansa na wytworzenie połączeń, które będą omijały uszkodzone obszary mózgu.

Wydaje się iż lepsze poznanie ogniskowego charakteru uszkodzeń mózgu u pacjentów autystycznych przyczyni się nie tylko do pogłębienia wiedzy na temat samego schorzenia, lecz również może pośrednio wpłynąć na odkrycia nowych metod jego leczenia.

Autorzy: Agnieszka Szymczyk, Justyna Markowicz, Tomasz Roman

Źródło:
1. http://www.medicalnewstoday.com/articles/274655.php
2. Wierzbiński P, Pietras T, Gałecki P, Szymańska A, Kwiatkowska A, Florkowski A. Zaburzenia ośrodkowej neurotransmisji w przebiegu autyzmu dziecięcego. Postępy Psychiatrii i Neurologii 2005; 14 (1): 57-63.
3. Gerhant A, Olajossy M, Olajossy-Hilkesberger L. Neuroanatomiczne, genetyczne i neurochemiczne aspekty autyzmu dziecięcego. Psychiatria Polska 2013; 47(6): 1101–1111.
4. Stoner R, Chow ML, Boyle MP, Sunkin SM, Mouton PR, Roy S, Wynshaw-Boris A, Colamarino SA, Lein ES, Courchesne E. Patches of disorganization in the neocortex of children with autism. The New Engand Journal of Medicine2014; 370(13):1209-1219.

Chcesz wiedzieć więcej? Obejrzyj na MEDtube.pl: Endoskopia mózgu

Brak komentarzy.

Odpowiedz

(required)

(required)

Time limit is exhausted. Please reload the CAPTCHA.