Czy w leczeniu raka trzustki pomoże szczepionka?

iStock_000024327831SmallSkuteczne leczenie raka trzustki jest przedmiotem wielu prowadzonych obecnie badań naukowych. Pomimo ciągłego doskonalenia metod terapeutycznych, nowotwór ten przeważnie wiąże się ze złym rokowaniem. Artykuł opublikowany w ostatnim wydaniu Cancer Immunology Research rzuca nowe światło na zagadnienie zastosowania immunoterapii w leczeniu raka trzustki. Naukowcy z Johns Hopkins University School of Medicine in Baltimore opracowali bowiem szczepionkę, pobudzającą układ immunologiczny do walki z tym nowotworem oraz uwrażliwiająca komórki guza na działanie immunoterapeutyków.

Rak trzustki znajduje się na 8 miejscu pod względem umieralności wśród wszystkich nowotwórów złośliwych. Skąpoobjawowy przebieg choroby w początkowym stadium skutkuje jej późnym wykrywaniem, co znacznie pogarsza rokowanie. Najczęściej występującym rakiem trzustki jest gruczolakorak z komórek przewodowych (pancreatic ductal adenocarcinoma – PDCA). W wielu przypadkach rak trzustki rozpoznawany jest zbyt późno aby przeprowadzić radykalną resekcję guza, wówczas stosuje się leczenia paliatywne. W związku z powyższym prowadzone są liczne badania kliniczne mające na celu opracowanie optymalnego schematu leczenia wspomagającego.

Naukowcy z Johns Hopkins University School of Medicine podjęli udaną próbę opracowania szczepionki mającej potencjał immunomodulujący względem komórek nowotworowych gruczolakoraka trzustki. Szczepionkę uzyskano poprzez napromienienie oraz odpowiednią modyfikację komórek guza. Okazało się iż zastosowanie szczepionki aktywuje odpowiedź immunologiczną ze strony limfocytów T, pobudzając komórki układu immunologicznego do migracji i grupowania się w obrębie tkanki nowotworowej. Wśród 33 z 39 badanych pacjentów po okresie 2 tyg. od chwili szczepienie w tkance guza obserwowano występowanie histopatologiczmych zmian pod postacią nagromadzenia skupisk komórek immunologicznych, będących wyrazem aktywacji układu immunologicznego względem antygenów nowotworowych. W przeprowadzonej analizie molekularnej w obrębie powyższych skupisk stwierdzono ekspresję genów kodujących co najmniej 5 szlaków sygnałowych zaangażowanych w zapoczątkowanie oraz rozwój odpowiedzi immunologicznej.

Dotychczasowe próby zastosowania monoterapii z wykorzystaniem immunoterapeutyków nie przyniosły oczekiwanych efektów klinicznych w grupie chorych na gruczolakoraka przewodowego trzustki. Jak sugerują autorzy badania, być może jest to skutkiem silnego, supresyjnego oddziaływania mikrośrodowiska guza względem komórek immunologicznych hamującego ich napływ i prawidłowe funkcjonowanie. Zespół naukowców pod kierownictwem profesora L. Zheng badał efekty zastosowanie szczepionki oraz jej kombinacji z cyklofosfamidem u pacjentów z gruczolakorakiem przewodowym trzustki. Cyklofosfamid jest lekiem immunomodulującym działającym hamująco na populację limfocytów T regulatorowych (Treg), które to z kolei w mikrośrodowisku guza odpowiadają za tłumienie odpowiedzi immunologicznej typu komórkowego na antygeny nowotworowe. W wyniku zastosowanego leczenia w obrębie skupiska tkanki limfoidalnej stwierdzono min. wzrost ekspresji wybranych molekuł hamujących przekaźnictwo wewnątrzkomórkowe tj. PD-1 i PD-L1. Stanowi to punkt wyjściowy do dalszych badań z wykorzystaniem przeciwciał monoklonalnych aby uzyskać być może jeszcze wyższą skuteczność immunoterapii a tej grupie chorych.

Zdaniem autorów pacjenci poddani wyżej wspomnianemu szczepieniu stanowią grupę, wśród której przewiduje się potencjalnie lepsze efekty leczenie z wykorzystaniem immunoterapii w porównaniu z chorymi nieszczepionymi. Czas pokaże na ile to odkrycie znajdzie zastosowanie w praktyce klinicznej i przyczyni się do rozwiązania niewątpliwe trudnego problemu terapeutycznego jakim jest leczenie raka trzustki.

Autorzy: Justyna Markowicz, Tomasz Roman, Agnieszka Szymczyk

Źródło:
1. Lutz ER et al. Immunotherapy Converts Nonimmunogenic Pancreatic Tumors into Immunogenic Foci of Immune Regulation. Cancer Immunol Res. 2014 Jun 18. [Epub ahead of print]
2. Lowenfels AB et al. Epidemiology and risk factors for pancreatic cancer. Best Pract Res Clin Gastroenterol. 2006 Apr;20(2):197-209.
3. http://www.onkonet.pl/dp_npp_raktrzustki.html

Chcesz wiedzieć więcej? Obejrzyj na MEDtube.pl: Laparoskopowa resekcja ogona trzustki

Brak komentarzy.

Odpowiedz

(required)

(required)

Time limit is exhausted. Please reload the CAPTCHA.