Czy ta torbiel jest złośliwa? – coraz mniej tajemnic, coraz więcej pewności przy wykrywaniu nowotworów

Medical technician examining bloodTorbiele trzustki to bardzo częste przypadkowe znaleziska radiologiczne. Uważa się, że u co piątej osoby w badaniu MR można by było doszukać się zmiany tego typu. Najczęściej występującym rodzajem torbieli są torbiele pozapalne. Rozpoznanie ich nie nastręcza trudności, ze względu na podawane przez pacjenta w wywiadzie przebyte ostre lub przewlekłe zapalenia trzustki. Problem diagnostyczny pojawia się, gdy wiadomo, że torbiel nie ma podłoża zapalnego. Wśród zmian torbielowatych wystąpić mogą torbiele nowotworowe: surowicze torbielakogruczolaki, wewnątrzprzewodowe brodawkowate nowotwory śluzowe oraz śluzowe nowotwory torbielowate. Spośród wymienionych, jedynie surowicze torbielakogruczolaki nie niosą ze sobą bezpośredniego ryzyka transformacji złośliwej. Wiąże się to z potrzebą dokładnej analizy zmian torbielowatych pod kątem potencjału rozwoju w kierunku nowotworu złośliwego.

W tym celu dotychczas opierano się m.in. na badaniach radiologicznych i oznaczaniu poziomu antygenu rakowopłodowego – CEA. Naukowcy z Sahlgrenska Academy, University of Gothenburg w Szwecji podają, że istnieje lepsza metoda prognozowania rozwoju zmiany – analiza mucyn w materiale pobranym z torbieli.

Mucyny są to glikoproteiny o dużej masie, występujące w formie wydzielniczej lub związanej z błoną komórkową. Pełnią funkcję ochronną, wzmacniając barierę komórki. Biorą też udział w procesach nowotworowych: są produkowane de novo w licznych nowotworach, w tym-gruczolakorakach. Fakt ten wiadomy jest nie od dzisiaj – już od lat naukowcy skupiali się na poszukiwaniu mucyn w materiale, jako bezpośredniego markera nowotworowego. Stosowali metody immunohistochemiczne, które ze względu na odmienną glikozylację białek w przypadku różnych nowotworów trzustki, obarczone były pewną liczbą wyników wątpliwych. Aby wyeliminować błędy naukowcy ze Szwecji postanowili poszukiwać składnika białkowego metodą proteomiki, czyli analizy proteomu.

Do badania włączono 78 pacjentów powyżej 18 roku życia. U każdego z nich wykonano ultrasonografię endoskopową i pobrano płyn ze zmian z dostępu przez żołądek lub dwunastnicę. Uzyskane próbki najpierw poddano analizie cytologicznej i oznaczono zawartość antygenu rakowopłodowego. Następnie wykonano elektroforezę w żelu poliakrylamidowym i analizę za pomocą spektrometrii masowej.

Wyniki uzyskane z zastosowaniem nowej metody były bardziej niż zadowalające. Zmianę łagodną od złośliwej udało się odróżnić z 97,5% dokładnością. To wyższy wynik w porównaniu z badaniem cytologicznym (71,4%) i wartością predykcyjną antygenu rakowopłodowego ( 78%). Tylko u jednej osoby uzyskano wynik fałszywie ujemny, czyli nie zdołano przewidzieć przemiany nowotworowej. Wszystkie wykryte zmiany o potencjale progresji złośliwej (23) wykazały ekspresję przynajmniej jednej spośród mucyn: MUC5AC, MUC2 oraz MUC1, z czego MUC5AC wykryto w 82,6% przypadków.

Naukowcy podkreślają, że ta nowa metoda pozwala na szybszą i dokładną diagnostykę różnicową zmian torbielowatych trzustki. Posiadanie ponad 97 procentowej pewności pozwoli na uniknięcie rozległej operacji u pacjentów ze zmianami łagodnymi lub o małym prawdopodobieństwie zezłośliwienia. Z drugiej strony – szybkie uzyskanie informacji o potencjale złośliwym zmiany pozwoli na jej operacyjne usunięcie w stadium przedobjawowym, gwarantującym lepsze rokowanie.

Autorzy: Julia Rudnicka, Anna Kozioł

Źródło:
1. Jabbar KS, Verbeke C,et al. Proteomic Mucin Profiling for the Identification of Cystic Precursors of Pancreatic Cancer. J Natl Cancer Inst. 2014 Feb;106(2):djt439.
2. Zhang XM, Mitchell DG, Dohke M,et al. Pancreatic cysts: depiction on single-shot fast spinecho MR images. Radiology. 2002;223 (2):547–553.
3. Matthaei H, Schulick RD, Hruban RH, Maitra A. Cystic precursors to invasive pancreatic cancer. Nat Rev Gastroenterol Hepatol. 2011;8(3):141–150.
4. Strobel O, Rosow DE, Rakhlin EY, et al.Pancreatic duct glands are distinct ductal compartments that react to chronic injury and mediate Shh-induced metaplasia. Gastroenterology. 2010;138(3):1166–1177.
5. Canto MI, Hruban RH, Fishman EK, et al. Frequent detection of pancreatic lesions in asymptomatic high-risk individuals. Gastroenterology. 2012;142(4):796–804.
6. Del Chiaro M, Verbeke C, Salvia R, et al.European experts consensus statement on cystic tumours of the pancreas. Dig Liver Dis. 2013;45(9):703–711.
7. http://www.sciencedaily.com/releases/2014/03/140321101603.htm

Chcesz wiedzieć więcej? Obejrzyj na MEDtube.pl: Trzustka heterotopowa

Brak komentarzy.

Odpowiedz

(required)

(required)

Time limit is exhausted. Please reload the CAPTCHA.