Dieta śródziemnomorska zmniejsza ryzyko udaru mózgu

iStock_000020735338XSmallBadania prowadzone w ciągu ostatnich lat wykazały, że stosowanie diety śródziemnomorskiej znacznie zmniejsza ryzyko wystąpienia udaru mózgu. Stanowi on trzecią co do częstości przyczynę zgonów oraz jest głównym powodem trwałej niesprawności u osób powyżej 40 r.ż. Szacuje się, że na udar mózgu umiera rocznie 4,6 mln ludzi na świecie, a w Polsce co roku rejestruje się około 60 tys. nowych zachorowań. Wprowadzanie diety śródziemnomorskiej ma szansę ograniczyć zapadalność w tej grupie chorób.

Według definicji WHO udar mózgu jest nagłym wystąpieniem ogniskowych lub globalnych zaburzeń czynności mózgu, trwających dłużej niż 24 godziny i wynikających wyłącznie z przyczyn naczyniowych. Około 72-86% udarów ma charakter niedokrwienny, natomiast 9-18% jest spowodowana krwotokami śródmózgowymi lub podpajęczynówkowymi. W populacji europejskiej udary są najczęściej wywołane zmianami miażdżycowymi. Ponadto mogą powstać między innymi na skutek zaburzeń rytmu serca, zatorów, zmian zapalnych, tętniaków i skazy krwotocznej.

Dieta śródziemnomorska jest tradycyjnie stosowana przez ludzi zamieszkujących basen Morza Śródziemnego, np. w państwach takich jak: Włochy, Francja, Hiszpania, Grecja i Turcja. Zakłada ona przede wszystkim wysokie spożycie owoców, warzyw, orzechów i produktów zbożowych, umiarkowane spożycie ryb i alkoholu, niskie spożycie mięsa czerwonego serów pełnostłustych, a także używanie oliwy z oliwek do przygotowywania potraw. Korzystny wpływ diety śródziemnomorskiej na zdrowie jest znany od dawna, jednak dopiero najnowsze prace naukowców potwierdziły jej protekcyjne działanie w przypadku udaru mózgu.

Jedno z badań zostało przeprowadzone na obszarze Northern Manhattan w Nowym Yorku, zasiedlonym przez populację wieloetniczną. Wśród 2568 uczestników badania 55% stanowili Hiszpanie, 24% nie-Hiszpanie rasy czarnej i 21% nie-Hiszpanie rasy białej. Odsetek kobiet wynosił 64%, a średni wiek badanych 69 ± 10 lat. Przestrzeganie diety śródziemnomorskiej oceniano na podstawie kwestionariusza, przyznając punkty w 10-stopniowej skali. Podczas 9-letniej obserwacji w badanej grupie odnotowano 518 przypadków nagłych zaburzeń naczyniowych. Ich występowanie było znacznie rzadsze u osób spożywających produkty typowe dla mieszkańców basenu Morza Śródziemnego.

W innym badaniu wzięło udział 74 866 kobiet w wieku 38-63 lat. Zwyczaje żywieniowe oceniano za pomocą kwestionariusza, rozprowadzanego sześciokrotnie wśród uczestników. Odnotowano wystąpienie 1763 przypadków udaru mózgu. Analiza wyników ujawniła, że ryzyko incydentów naczyniowych było mniejsze u kobiet stosujących dietę śródziemnomorską. Wykryto u nich niższy poziom białka C-reaktywnego, Interleukiny-6 oraz markerów czynności śródbłonka. Ponadto miały one bardziej korzystne stężenie adiponektyny – cytokiny związanej z ryzykiem chorób serca, jak również obniżoną wartość LDL i ciśnienia tętniczego krwi oraz podwyższoną wartość HDL.

Naukowcy z Jean Mayer USDA Human Nutrition Research Center on Aging at Tufts University w Stanach Zjednoczonych oraz z CIBER Fisiopatología de la Obesidad y Nutriciόn w Hiszpanii określili wpływ diety śródziemnomorskiej na częstość występowania udaru mózgu u pacjentów chorujących na cukrzycę typu II. Po przeanalizowaniu 7018 przypadków w ciągu 5 lat trwania badań okazało się, że osoby mające dwie kopie pewnego genu, który zwiększa prawdopodobieństwo rozwoju cukrzycy typu II, mogą redukować ryzyko udaru mózgu poprzez stosowanie diety śródziemnomorskiej. U tych osób zaobserwowano niższe stężenia glukozy na czczo i lipidów. Wspomniany gen kodował czynnik transkrypcyjny 2 – białko uczestniczące w metabolizmie glukozy. Osoby będące homozygotami, których dieta odbiegała od wzorca śródziemnomorskiego, częściej doznawały udaru mózgu i miały wyższe stężenia glukozy na czczo i lipidów w porównaniu z heterozygotami. Uzyskane wyniki pozwoliły sformułować wniosek, iż dieta śródziemnomorska zmniejsza liczbę udarów mózgu u osób posiadających dwie kopie genu związanego z cukrzycą typu II.

To odkrycie naukowców stwarza możliwość opracowywania w przyszłości testów genetycznych w celu identyfikowania ludzi, którzy będą mogli redukować ryzyko rozwoju przewlekłych chorób lub nawet całkowicie im zapobiegać, poprzez wprowadzanie odpowiedniego stylu żywienia.

Autorzy: Karolina Gasińska, Anna Szajerska

Źródło:
1. American Heart Association. Heart and stroke facts 1996 statistical supplement. American Heart Association, Dallas 1995.
2. Corella D, Carrasco P, Sorlí JV, et al. Mediterranean diet reduces the adverse effect of the TCFL2-rs7903146 polymorphism on cardiovascular risk factors and stroke incidence. Diabetes Care 2013 August 13.
3. Fung TT, Rexrode KM, Mantzoros CS, et al. Mediterranean diet and incidence and mortality of coronary heart disease and stroke in women. Circulation 2009 March 3; 119(8): 1093–1100.
4. Gardener H, Wright CB, Gu Y, et al. Mediterranean-style diet and risk of ischemic stroke, myocardial infarction, and vascular death: the Northern Manhattan Study. Am J Clin Nutr 2011 December; 94(6): 1458–1464.
5. Mitka M. Mediterranean diet may reduce stroke risk in individuals with genetic predisposition to diabetes. JAMA 2013; 310(10):1013.
6. Shiue I. Mediterranean diet and risk of hemorrhagic stroke: yes or no? Am J Clin Nutr 2012 Jun; 95(6):1495.
7. Trichopoulou A, Costacou T, Bamia C, et al. Adherence to a Mediterranean diet and survival in a Greek population. N Engl J Med 2003 Jun 26; 348(26):2599-608.

Chcesz wiedzieć więcej? Obejrzyj na MEDtube.pl: Udar mózgu i przemijający atak niedokrwienny

Brak komentarzy.

Odpowiedz

(required)

(required)

Time limit is exhausted. Please reload the CAPTCHA.