Resveratrol przezwycięża endometriozę – kobiety mogą potwierdzić

Prawie 2 lata temu pisaliśmy (1) o pierwszym badaniu opisującym związek resveratrolu z endometriozą, chorobą objawiającą się zazwyczaj zespołem bólowym miednicy małej i niepłodnością. Wstępne badania (2) na myszach pokazały, że ten organiczny, antyoksydacyjny polifenol może znaleźć zastosowanie w leczeniu endometriozy. Przebiegła choroba zdaje się wymykać wszelkim metodom terapii, toteż perspektywa wydawała się obiecująca. Dziś przekonujemy się, że resveratrol spełnił nasze oczekiwania. Grupa brazylijskich naukowców przeprowadziła ciekawe badanie (3) testujące wpływ resveratrolu dodanego do konwencjonalnych środków antykoncepcyjnych na poziom bólu w endometriozie. Badacze oceniali również ekspresję aromatazy (enzymu odpowiedzialnego za aromatyzację androgenów do estrogenów) oraz cyklooksygenazy-2 w tkance endometrium. Oba badania dostarczają zachęcających wyników.

Patofizjologia ognisk endometriozy

Endometrioza definiowana jest jako obecność ektopowo położonej tkanki endometrium. Implanty śluzówki macicy ulegają ciągłym wpływom hormonów płciowych. W zasadzie same produkują estradiol (E2), a w dodatku w większych stężeniach niż prawidłowe endometrium (4). Leki mające na celu obniżenie krążącego E2, takie jak doustne środki antykoncepcyjne, analogi GnRH czy danazol, są skuteczne jedynie u mniej niż połowy pacjentek. Wyjaśnia to fakt, iż naukowcy odkryli u kobiet chorujących na endometriozę zwiększoną ekspresję genów dla białka StAR (steroidogenic acute regulatory protein) oraz aromatazy. Oba są niezbędne do produkcji E2. Obserwuje się również, że synteza prostaglandyny E2 (PGE2), najsilniejszego znanego stymulatora białka StAR i aromatazy, jest podniesiona z powodu zwiększonego poziomu enzymu cyklooksygenazy-2 (COX-2) w ogniskach endometriozy. COX-2 jest z kolei stymulowana przez E2, interleukinę-1beta oraz samą PGE2. Zauważa się tutaj pętlę dodatniego sprzężenia zwrotnego, która promuje ciągłe wytwarzanie E2 i PGE2 w endometriozie. Wynikający z tego stres oksydacyjny i podniesione mediatory zapalenia są, obok innych czynników, odpowiedzialne za ból i niepłodność u chorych na endometriozę. Aby leczyć objawy należałoby zatrzymać ten samonapędzający się mechanizm.

Czerpanie z biologicznych właściwości resveratrolu

Obecnie testuje się różne kombinacje leków w kontekście inhibicji aromatazy u pacjentów z endometriozą. Na przykład, okazuje się, że doustne środki antykoncepcyjne zawierające gestoden są skuteczne w obniżaniu ekspresji aromatazy w ektopowym endometrium (5). Syntetyczny progestagen dienogest, odkrycie tego roku, również hamuje ekspresję aromatazy, jak też COX-2 i PGE2 (6). Niestety terapia hormonalna ma w zwyczaju powodować różne działania niepożądane, które ograniczają spektrum jej zastosowania. Jakie jest miejsce resveratrolu w tej historii? Rośnie liczba dowodów wskazujących na to, że resveratrol posiada antynowotworowe, przeciwzapalne i antyoksydacyjne właściwości (2). W warunkach in vitro, jak również in vivo, prezentuje on ogranicza wzrostu i stymuluje apoptozę komórki (2). W dawkach farmakologicznych resveratrol hamuje również aromatazę, zarówno na poziomie enzymatycznym, jak i na etapie transkrypcji genów (7). Ten polifenol jest naturalnie syntetyzowany przez rośliny takie jak winogrona, borówki czy orzechy. W dużych ilościach znajduje się go również w czerwonym winie. Nieznane są skutki uboczne jego stosowania, jako, że związek ten jest zarejestrowany jedynie jako suplement diety. To sprawia, że resveratrol rośnie na kandydata do naturalnej, długoterminowej terapii endometriozy, wolnej od objawów niepożądanych.

Odwrócić skalę bólu

Część “biurowa” przeprowadzonego badania została zaprojektowana tak, aby zbadać wpływ resveratrolu na radzenie sobie z bólem związanym z endometriozą u kobiet stosujących doustne środki antykoncepcyjne (DŚA) w celach leczniczych (3 mg drospirenone + 30 µg etynylestradiolu). Autorzy badania spekulują, że u tych pacjentek, które nie odpowiadają w pełni na terapię DŚA, dodanie resveratrolu może przynieść największe korzyści. Fakty przytaczane przez nich mówią, że oporność na leczenie DŚA może wynikać wysokiego poziomu ekspresji aromatazy w ogniskach endometriozy (8). Badacze kładą nacisk na to, że stopień ekspresji aromatazy w ektopowym, jak również w eutopowym endometrium, determinuje agresywność przebiegu choroby (9). Skoro kombinacja DŚA z syntetycznymi inhibitorami aromatazy okazała się korzystna (8), zastosowanie resveratrolu jako naturalnego przedstawiciela inhibitorów aromatazy mogłoby się również zakończyć się sukcesem. Faktycznie, dodatek 30mg resveratrolu na dobę już po 2 miesiącach poskutkował znaczącą redukcją bólu na podstawie skali zawartej w kwestionariuszu. 82% pacjentek podało zupełne zniesienie objawów bolesnego miesiączkowania i bólu w miednicy małej.

Detekcja wrogiego enzymu

W drugiej, „eksperymentalnej” części badania, wpływ resveratrolu na ekspresję aromatazy i cyklooksygenazy-2 badany był u pacjentek cierpiących na zespół bólowy miednicy małej i/lub niepłodność, zakwalifikowanych do laparoskopii i histeroskopii. Część stosowała DŚA przez przynajmniej 2 miesiące przed zabiegiem, a reszta przyjmowała oprócz DŚA 30 mg resveratrolu dziennie. Uzyskano dodatkowe dane od kobiet w grupie przyjmującej polifenol, które przed włączeniem farmakoterapii miały wykonaną biopsję endometrium w kierunku aromatazy. W celu detekcji aromatazy i COX-2 zastosowano immunohistochemię w przypadku wszystkich biopsji. Wyniki pokazują, że 68% pacjentek w grupie drospirenon + etynylestradiol miało dodatnią reakcję na aromatazę w endometrium, natomiast jedynie 19% w grupie przyjmującej dodatkowo resveratrol. Według uzyskanych danych, reakcja barwna w kierunku aromatazy dodatnia była właściwie u wszystkich chorych przed włączeniem leczenia i zaledwie w 1 przypadku po zastosowaniu DŚA + resveratrolu. Jeśli chodzi o ekspresję COX-2, to w grupie przyjmującej jedynie DŚA, żadna z próbek nie uzyskała negatywnego wyniku, natomiast aż w 43% próbek od kobiet przyjmujących polifenol nie znaleziono COX-2.

Wzmacniacz środków antykoncepcyjnych

Jak widzimy, resveratrol spełnił oczekiwania naukowców. W kombinacji z doustnymi środkami antykoncepcyjnymi, obniża on ekspresję aromatazy i cyklooksygenzy-2, co może prowadzić do spadku poziomu estrogenów i zmniejszenia staniu zapalnego. Skutki te mogą z dużym prawdopodobieństwem doprowadzić do uśmierzenia bólu związanego z endometriozą, który razem z niepłodnością, jest dla chorych największym problemem. Zastosowanie małej dawki bezpiecznej substancji przez dosyć krótki czas skutkuje kolosalnymi zmianami w biochemii endometrium i komforcie pacjentek. Mimo, że etap badań jest wciąż wczesny, obejmujący małą grupę chorych, wierzę, że społeczność osób dotkniętych endometriozą podejdzie do tych wiadomości z entuzjazmem. Jako, że resveratrol dostępny jest w aptekach bez recepty, każda z kobiet może sprawdzić czy ten polifenol jest tak cudowny jak się go opisuje.


Autor: Natalia Neumann

Źródło:
1.Neumann N. Resveratrol hamuje endometriozę w warunkach eksperymentalnych. https://medtube.pl/tribune-pl/2010/12/resveratrol-hamuje-endometrioze-w-warunkach-eksperymentalnych/
2.Bruner-Tran KL, Osteen KG, Taylor HS et al. Resveratrol inhibits development of experimental endometriosis in vivo and reduces endometrial stromal cell invasiveness in vitro. Biol Reprod. 2011 Jan;84(1):106-12. doi: 10.1095/biolreprod.110.086744. Epub 2010 Sep 15.
3.Maia H Jr, Haddad C, Pinheiro N et al. Advantages of the association of resveratrol with oral contraceptives for management of endometriosis-related pain. Int J Womens Health. 2012;4:543-9. doi: 10.2147/IJWH.S36825. Epub 2012 Oct 10
4.Attar E, Bulun SE. Aromatase and other steroidogenic genes in endometriosis: translational aspects. Hum Reprod Update. 2006 Jan-Feb;12(1):49-56. Epub 2005 Aug 25.
5.Maia H Jr, Casoy J, Correia T et al. The effect of oral contraceptives on aromatase expression in the eutopic endometrium of patients with endometriosis. Gynecol Endocrinol. 2008 Mar;24(3):123-8. doi: 10.1080/09513590801890816.
6.Yamanaka K, Xu B, Suganuma I, Kusuki I et al. Dienogest inhibits aromatase and cyclooxygenase-2 expression and prostaglandin E₂ production in human endometriotic stromal cells in spheroid culture. Fertil Steril. 2012 Feb;97(2):477-82. doi: 10.1016/j.fertnstert.2011.11.005. Epub 2011 Nov 30.
7.Harikumar KB, Aggarwal BB. Resveratrol: a multitargeted agent for age-associated chronic disease. Cell Cycle. 2008;7:1020–1035
8.Amsterdam LL, Gentry W, Jobanputra S et al. Anastrazole and oral contraceptives: a novel treatment for endometriosis. Fertil Steril. 2005;84:300–304.
9.Hatok J, Zubor P, Galo S, et al. Endometrial aromatase mRNA as a possible screening tool for advanced endometriosis and adenomyosis. Gynecol Endocrinol. 2010;27:331–336.

Chcesz wiedzieć więcej? Obejrzyj na MEDtube.pl: Laparoskopowa operacja endometriozy

Brak komentarzy.

Odpowiedz

(required)

(required)

Time limit is exhausted. Please reload the CAPTCHA.