Złamania i osteoporoza – ultradźwięki o niskim natężeniu (LIPUS) przyspieszają gojenie się złamań

Udowodniono, że ultradźwięki o niskim natężeniu przyspieszają gojenie się kości po złamaniu. Wpływ takiej fizjoterapii został udowodniony o osób, które w momencie urazu miały zdrową kość. Jakkolwiek naukowcy z Uniwersytetu w Walii we współpracy z Uniwersytetem w Hong Kongu dowodzą, że LIPUS działa pozytywnie również na kość osteoporotyczną.

Zdolność do tworzenia nowej kości może zmniejszać się na skutek osteoporozy. Jest to układowa choroba szkieletu, w której występuje ubytek masy kostnej z towarzyszącym zaburzeniem mikroarchitektury kości. Zmiany morfologiczne w przebiegu osteoporozy wyrażone są poprzez ścieńczenie beleczek kostnych, które cechuje utrata wzajemnych połączeń, a często również mikroskopijne złamania. Ponadto występuje ścieńczenie istoty zbitej kości, poszerzenie kanałów Haversa oraz ogniska resorpcji pod okostną i śródkostną [32]. Wykazane jest także, że wraz z wiekiem starzeniu ulega kolagen, przez co elastyczność kości maleje [4]. W efekcie prowadzi to do osłabienia wytrzymałości kości i do złamań pod wpływem niewielkich urazów (tzw. niskoenergetycznych). Takie urazy występują głównie w trzonach kręgowych, w dalszym końcu kości udowej (złamania szyjki i przezkrętarzowe) oraz bardzo częstym złamaniu końca kości promieniowej (tzw. złamanie Collesa lub Smitha). Jakkolwiek złamania niskoenergetyczne mogą wystąpić w każdej części szkieletu.

Naukowcy pod kierownictwem Cheung Wing-Hoi przeprowadzili badania na szczurach poddanych owariectomii, czyli usunięciu jajników. Jest to przyjęty w świecie doświadczalny model osteoporozy pomenopauzalnej, w której spadek ilości estrogenów wytwarzanych przez jajniki powoduje zaburzenie metabolizmu kostnego. U kobiet po menopauzie w wyniku nasilonej resorpcji kości oraz ujemnego bilansu wapniowego dochodzi do utraty nawet 10% masy szkieletu. Zastosowany model owariectomii zwierzęcej odzwierciedla te zmiany. Dlatego szczury ze złamaniami kości podzielono na grupę kontrolną i badaną, w której zastosowano ultradźwięki. Efekt zbadano określając poziom substancji pobudzających wzrost kości, szybkość tworzenia się kostniny oraz jej kostnienia. Stwierdzono, że w porównaniu do grupy kontrolnej, między 2. a 4. tygodniem po złamaniu następuje wzrost poziomu BMP-2 (bone morphogenic protein), a między 4. i 8. tygodniem wzrost poziomu VEGF (vascular endothelial growth factor). Poziom osteoprotegeryny oraz wzmożona ekspresja RANKL wystąpiła w 2. tygodniu po złamaniu. Kostnina tworzyła się szybciej między 2. a 4. tygodniem, czemu towarzyszyło także szybsze jej kostnienie. Naukowcy doszli do wniosku, że ultradźwięki o niskim natężeniu przyspieszają gojenie się kości osteoporotycznej poprzez pobudzenie angiogenezy.

Wyniki mogą mieć przełożenie na organizm ludzki. Może to być związane m.in. z tym, że stosowanie ultradźwięków poprawia gęstość mineralną kości (BMD – bone mineral density), która jest znacząco mniejsza u osób z osteoporozą. Wpływ ultradźwięków o niskim natężeniu (częstotliwość 1,5 MHz powtarzana z częstotliwością 1 kHz, natężenie fali nad złamaniem 30mW/cm2) może wiązać się z jej działaniem mechanicznym, które powoduje zmiany biochemiczne. Minimum efektów ubocznych, liczne wskazania i wyniki badań przemawiają za stosowaniem LIPUS również po złamaniach osteoporotycznych.

Autor: Dr n. med. Jerzy Bednarski + 791 592 958

Źródło:
1. Cheung WH, Chow SK, Sun MH, Qin L, Leung KS. Low-intensity pulsed ultrasound accelerated callus formation, angiogenesis and callus remodeling in osteoporotic fracture healing. Ultrasound Med Biol. 2011 Feb;37(2):231-8.
2. Pounder NM, Harrison AJ. Low intensity pulsed ultrasound for fracture healing: a review of the clinical evidence and the associated biological mechanism of action. Ultrasonics. 2008 Aug;48(4):330-8. Epub 2008 Mar 27.
3. Schofer MD, Block JE, Aigner J, Schmelz A. Improved healing response in delayed unions of the tibia with low-intensity pulsed ultrasound: results of a randomized sham-controlled trial. BMC Musculoskelet Disord. 2010 Oct 8;11:229.
4. 6. Duarte LR. The stimulation of bone growth by ultrasound. Arch Orthop Trauma Surg. 1983;101(3):153-9.
5. Leczenie złamań, a terapie przeciw osteoporozie, Lyritis G.P. Medicographia 23/2011
6. Seeman E.: Modeling and remodeling. W: Principles of Bone Biology, Third Edition, Vol. I. Red.
7. Bolanowski M. Wprowadzenie do osteoporozy. W: Wielka Interna- Endokrynologia cz.I. Red. W. Zgliczyński. Warszawa: Medical Tribune Polska 2011, 412-414.
8. Mei-Shu Shih. Bone Adaptation in Osteoporosis. Curr Osteoporos Rep
DOI 10.1007/s11914-012-0107-2.




Chcesz wiedzieć więcej? Obejrzyj na MEDTube.pl: Exogen – ultradźwiękowy system leczenia trudnych złamań



Brak komentarzy.

Odpowiedz

(required)

(required)

Time limit is exhausted. Please reload the CAPTCHA.