Odbudowa mikroflory jelitowej gwarancją sukcesu w walce przeciw Clostridium difficile

Infekcja Clostridium difficile stanowi poważny problem medyczny. Pacjenci borykają się z częstymi nawrotami, a sama infekcja prowadzić może do opłakanych skutków takich jak rzekomo błoniaste zapalenie jelit. Naukowcy z Wielkiej Brytanii odkryli mieszankę bakterii gwarantującą sukces leczenia eradykacji Clostridium difficile. Wśród kandydatów na nowe remedium znajdują się trzy do tej pory nieopisane gatunki bakterii.

Clostridium difficile jest bakterią gram dodatnią naturalnie bytującą w jelicie u ok. 3% osób dorosłych i 66% dzieci, w pozostałych przypadkach dostaje się do organizmu przez przypadkowe połknięcie przetrwalników. U osobników zdrowych, o prawidłowej florze jelitowej nie wywołuje żadnych objawów. Problem pojawia się, gdy poprzez nieostrożne używanie antybiotyków o szerokim spektrum działania (takich jak ampicylina, amoksycylina, klindamycyna, linkomycyna, czy cefalosporyny) poważnie zaburzona zostaje naturalna flora jelitowa. Ekspansja Clostridium difficile i produkcja toksyn A i B prowadzi do poważnych konsekwencji, w tym do rzekomobłoniastego zapalenia jelit – choroby o nierzadko ciężkim przebiegu i trudnym leczeniu. W ciężkich przypadkach może na skutek tej choroby może dojść do odwodnienia, obrzęków z hipoalbuminemii, a nawet wstrząsu oraz ciężkich powikłań takich jak ostre rozdęcie okrężnicy czy przedziurawienie okrężnicy.

Leczenie polega na eliminacji Clostriudium difficile z ustroju poprzez podawanie jednego z trzech efektywnych antybiotyków: Metronidazolu, Vankomycyny, lub Fidaksomycyny. W celu przyspieszenia odbudowy flory jelitowej, pacjentom poleca się przyjmowanie probiotyków. Nawroty choroby, nawet po bardzo intensywnym i skrupulatnym leczeniu obserwuje się w 10-25% przypadków. Naukowcy z Wielkiej Brytanii prowadząc badania nad dysbiozą związaną z infekcją Clostridium difficile odkryli jak zapobiegać rekurencji tej przykrej choroby.

W trakcie eksperymentów myszy infekowano Clostridium difficile o genotypie 027/BI (odpowiedzialną za zakażenia w Europie, Ameryce Północnej i Australii), wywołując u nich wysoce zakaźną, chroniczną chorobę układu pokarmowego z towarzyszącą poważną dysbiozą. Leczenie przy pomocy wankomycyny przyniosło poprawę, jednak wkrótce zaobserwowano nawrót choroby. Okazało się, że C difficile O27 wytwarza spory odporne na działanie antybiotyków, które opierają się nawet najdłuższemu leczeniu. Eradykacja bakterii zdolnej do wytwarzania tak odpornych przetrwalników jest praktycznie niemożliwa i prowadzi do przewlekłej dysbiozy w obrębie układu pokarmowego.

Terapia przy pomocy irygacji florą jelitową pobraną od zdrowych osobników, doprowadziła do szybkiej odbudowy równowagi w jelitach myszy zakażonych, indukując eradykację Clostridium difficile 027/BI. W przypadku stosowania tego leczenia, nie zaobserwowano nawrotów choroby. Tak obiecujące wyniki zmotywowały naukowców do dalszej pracy – ustalili optymalną mieszankę bakterii, umożliwiającą przywrócenie na stałe równowagi flory bakteryjnej u osobników zakażonych C difficile.

Mieszankę skuteczną w walce z zakażeniem Clostridium difficile stanowi sześć rodzajów filogenetycznie różnych bakterii jelitowych, w tym trzy wcześniej nieopisane: Staphylococcus warneri, Enterococcus hirae, Lactobacillus reuteri, and three novel species,Anaerostipes sp. nov., Bacteroidetes sp. nov. and Enterorhabdus sp. nov. Tylko taka mieszanka zapewnia optymalną odbudowę naturalnej flory jelitowej, prowadząc do eradykacji C difficile. Zestaw bakterii beztlenowych bezwzględnych i względnych stanowi reprezentację trzech spośród czterech najważniejszych grup mikroorganizmów jelitowych.

Badacze wskazują, że ich odkrycie pozwoli na zredukowanie liczby niepotrzebnych antybiotykoterapii, co w dobie gwałtownie rozwijającej się lekooporności jest niezwykle ważnym osiągnięciem. Badania wskazują jak ważna dla naszego organizmu jest równowaga flory bakteryjnej –podanie odpowiedniej mieszanki bakterii jest w stanie zwalczyć ciężkie infekcje. Być może odkrycie pozwoli na pracę nad innymi chorobami na tle dysbiozy.

Autor: Maria Bilińska

Źródło:
1. http://www.nhs.uk/translationpolish/documents/clostridium_difficile_polish_final.pdf
2. http://www.plospathogens.org/article/info%3Adoi%2F10.1371%2Fjournal.ppat.1002995
3. http://en.wikipedia.org/wiki/Clostridium_difficile
4. http://en.wikipedia.org/wiki/Pseudomembranous_colitis
5. http://www.uptodate.com/contents/clinical-manifestations-and-diagnosis-of-clostridium-difficile-infection-in-adults


Chcesz wiedzieć więcej? Obejrzyj na MEDtube.pl: Rzekomobłoniaste zapalenie jelit

2 komentarze do “Odbudowa mikroflory jelitowej gwarancją sukcesu w walce przeciw Clostridium difficile”

  1. Mirek Cebartowski pisze:

    Witam,
    Z zainteresowaniem przeczytałem Pani artykuł ponieważ dotyczy on problemów, jakie wg mnie ma moja mama. Do czasu choroby byla to silna 75-letnia kobieta. Półtora roku temu po kolejnej kuracji antybiotykowej poczuła się wyjątkowo źle- nudności, wymioty, oslabienie, brak apetytu, zatwardzenia i bóle brzucha. W tym czasie odwiedziliśmy wielu lakarzy, wykonaliśmy mnóstwo badań (łącznie z kolonoskopią), żadne jednak nie wykazały wyraźnej przyczyny choroby. Nastąpiła duża utrata wagi i permanentne osłabienie. Objawy bardzo pasują do zaburzeń jelitowej flory bakteryjnej.
    Czy mogłaby Pani polecić lekarza specjalizującego się w tej dziedzinie? Czy są dostępne preparaty ze zdrową florą bakteryjną?
    Z góry dziękuję za pomoc
    Pozdrawiam
    Mirek Cebartowski

  2. W świetle aktualnej wiedzy medycznej, najbardziej skuteczną i najbezpieczniejszą z opcji terapeutycznych w przypadku nawracających lub opornych na leczenie antybiotykami zakażeń Clostridium difficile jest przeszczep mikrobiomu jelit od żywego, zdrowego dawcy. Zabieg ten jest już dostępny w placówkach medycznych w Polsce.
    W związku z gwałtownym wzrostem liczby zachorowań w Ameryce Północnej oraz Europie, wzrasta znaczenie przeszczepu flory jelitowej jako opcji terapeutycznej w tej jednostce chorobowej. Niektórzy eksperci postulują zasadność stosowania przeszczepu mikrobiomu jelit jako pierwszej linii terapii w przypadku nawracających lub opornych na leczenie antybiotykami zakażeń Clostridium difficile. Argumentem przemawiającym za stosowaniem przeszczepu mikrobiomu jelit w pierwszej kolejności jest wykazana w toku badań wyższa skuteczność leczenia, niż wykazana dla wankomycyny, a także nieporównywalnie mniejsza skala i zakres objawów ubocznych terapii, niż w przypadku wankomycyny.

    link do polskiej publikacji naukowej na ten temat z 2014 roku:
    http://www.pnmedycznych.pl/wp-content/uploads/2015/01/pnm_2014_770-775.pdf

    Piśmiennictwo:
    Aroniadis OC, Brandt LJ. Intestinal microbiota and the efficacy of Fecal Microbiota Transplantation in gastrointestinal disease. Gastroenterol Hepatol 2014; 10(4): 230-237

    Brandt LJ, Borody TJ, Campbell J. Endoscopic fecal microbiota transplantation: „first-line” treatment for severe Clostridium difficile infection? J Clin Gastroenterol 2011; 45: 655-65

    Dodin M, Katz DE. Faecal microbiota transplantation for Clostridium difficile infection. Int J Clin Pract 2014; 68(3): 363–368

Odpowiedz

(required)

(required)

Time limit is exhausted. Please reload the CAPTCHA.