Resveratrol oraz inne polifenole – szansa dla pacjentów z ryzykiem wystąpienia chorób neurodegeneracyjnych

Badania ostatnich lat w dużej mierze skupiały się nad wpływem naturalnych polifenoli na rozwój chorób neurodegeneracyjnych takich jak choroba Alzheimera czy Parkinsona. Okazuje się, że te niepozorne substancje zawarte w pospolitych ziołach i przyprawach, mogą pomoc w zapobieganiu i zwalczaniu wielu chorób. Podstawową funkcją polifenoli w przyrodzie jest zwalczanie reaktywnych form tlenu powstających w roślinach w czasie fotosyntezy. Do tej pory zidentyfikowano 8000 związków z tej grupy, a fascynacja tymi zaskakującymi substancjami rośnie z roku na rok.

Przykładem spektakularnego sukcesu w zakresie badań nad polifenolami są wyniki zespołu naukowców z Missouri, którzy w 2009 roku potwierdzili przeciwzapalne i przeciwutleniające, a tym samym neuroprotekcyjne właściwości resveratrolu (pozyskiwanego z korzenia Ciemiężycy białej). Neurotoksyny, leki i metale ciężkie prowadza do neurodegeneracji miedzy innymi poprzez intensywną aktywacje ścieżek utleniania. Aktywacja oksydazy NADPH, a także niesprawne ścieżki mitochondrialne prowadzą do powstawania wolnych rodników tlenowych (ROS). Wolne rodniki doprowadzają do zjawiska ekscytotoksycznosci – uszkadzania neuronów poprzez działanie substancji takich jak glutaminian, kwas kainowy czy NMDA (kwas N-metylo-D-asparaginowy). Związki te zwiększają liczbę jonów wapnia wchodzących do komórek, a w efekcie do uszkodzenia struktur komórkowych, poprzez aktywacje enzymów takich jak proteazy, fosfolipazy, czy endonukleazy. Oksydaza NADPH oraz wolne rodniki tlenowe aktywują cząsteczki sygnałowe, prowadząc do dalszego stresu oksydacyjnego i śmierci neuronów. Resveratrol ratuje komórki nerwowe poprzez trzy procesy: tłumienie reakcji oksydacyjnych, aktywacje sirtuiny 1 (SIRT1) oraz produkcje witagenów. Razem z innymi flawonoidami może według najnowszych badan wykazywać działanie synergistyczne (na przykład z katechinami zawartymi w zielonej herbacie). Naukowcy udowodnili, że resveratrol może być używany nie tylko w profilaktyce chorób neurodegeneracyjnych, ale także jako potencjalny aktywny lek w bardziej zaawansowanych stadiach chorób neurodegeneracyjnych.

Dalsze badania nad tymi fascynującymi substancjami były nie mniej imponujące. Galusan epigallokatechiny (EGCG) występujący w znacznych ilościach w zielonej herbacie, wykazał się silniejszym działaniem przeciwutleniającym niż witamina C. W 2006 roku substancja ta przyczyniła się do przedłużenia życia i opóźnienia wystąpienia zaburzeń neurologicznych u myszy ze stwardnieniem zanikowym bocznym. Tymczasem w zeszłym roku podczas stosowania tej substancji na Drosophila melanogaster będących modelem choroby Parkinsona , odnotowano przedłużenie ich życia i poprawienie zdolności motorniczych.

Stres oksydacyjny jest jednym z czynników, mających wpływ na rozwój chorób neurodegerneracyjnych. Faktu tego dowiedziono zarówno w chorobie Parkinsona, Alzheimera, czy stwardnienia zanikowego bocznego. Hipoksja jest czynnikiem wpływającym na odkładanie sie amyloidu beta, grającego kluczowa rolę na przykład w przebiegu choroby Alzheimera. Blaszki amyloidowe (nazywane niekiedy blaszkami starczymi) prowadzą do stopniowej degeneracji organelli neuronów i ograniczania ich funkcji. Polifenole pełnią ważną rolę neuroprotekcyjną poprzez aktywacje ekspresji genów odpowiedzialnych za przetrwanie komórki w warunkach hipoksji. Reakcja na hipoksje w dużej mierze sterowana jest za pomocą czynnika HTF-1 (hypoxiainducible transcription factor -1).

Polifenole ze znaczną ilością grup hydroksylowych odznaczają się niezwykle silnymi właściwościami redukującymi. Ponadto modulują aktywność enzymów takich jak dysmutaza ponadtlenkowa, odpowiedzialna za dysmutacje anionorodnika ponadtlenkowego, czy katalaza odpowiedzialna za rozkład nadtlenku wodoru. Polifenole maja umiejętność chelatowania jonów, takich jak miedź (II), czy żelazo (III), w celu uniemożliwienia ich uszkodzenia przez wolne rodniki. Niektóre polifenole wykazują działania antyoksydacyjne silniejsze niż tradycyjne antyoksydanty jak witamina C lub E, część polifenoli może także ograniczać peroksydacje lipidów w mózgu. Kilka znanych polifenoli wpływa na szlaki sygnałowe w obrębie komórek, co pośrednio lub bezpośrednio związane jest z zapobieganiem chorobom neurodegradacyjnym.

Utrata aktywności układu cholinergicznego i degeneracja jadra podstawowego Meynerta jako głównego źródła acetylocholiny obserwowana jest w przebiegu wielu chorób neurodegeneracyjnych. Kilka naturalnych polifenoli okazało się być inhibitorami cholinesterazy.

Możliwości wykorzystania polifenoli po wcześniejszych szczegółowych badaniach wydaja się być nieograniczone. Pozostaje czekać na dobre wiadomości z laboratoriów prowadzących badania nad tymi fascynującymi substancjami.

Autor: Maria Bilińska

Źródło:
1. Natural polyphenols against neurodegenerative disorders: Potentials and pitfalls Ageing Research Reviews Volume: 11, Issue: 2, April, 2012, pp. 329-345, Ebrahimi, Azadeh; Schluesener, Hermann
2. Modulation of Nrf2/ARE Pathway by Food Polyphenols: A Nutritional Neuroprotective Strategy for Cognitive and Neurodegenerative Disorders Molecular Neurobiology Volume: 44, Issue: 2, October 2011, pp. 192 – 201, Scapagnini, Giovanni; Sonya, Vasto; Nader, Abraham G.; Calogero, Caruso; Zella, Davide; Fabio, Galvano
3. Resveratrol as a Therapeutic Agent for Neurodegenerative Diseases Molecular Neurobiology Volume: 41, Issue: 2-3, June 2010, pp. 375 – 383, Sun, Albert Y.; Wang, Qun; Simonyi, Agnes; Sun, Grace Y.
4. Neuroprotective properties of Spanish red wine and its isolated polyphenols on astrocytes Food Chemistry Volume: 128, Issue: 1, September 1, 2011, pp. 40-48, Martín, Sara; González-Burgos, Elena; Carretero, M. Emilia; Gómez-Serranillos, M. Pilar
5. http://en.wikipedia.org/wiki/Polyphenols
6. http://en.wikipedia.org/wiki/Neurodegenerative_disease

Chcesz wiedzieć więcej o chorobach neurodegeneracyjnych? Obejrzyj medtube.nl: „Choroba Parkinsona – drżenia”

MedTube.pl – Loading MedPlayer … The player requires Flash Player plugin

Brak komentarzy.

Odpowiedz

(required)

(required)

Time limit is exhausted. Please reload the CAPTCHA.