Soja nie łagodzi objawów menopauzy

Odkąd odkryto ich estrogenopodobne właściwości, izoflawony otrzymywane z soi cieszą się rosnącą popularnością w terapii dolegliwości związanych z menopauzą. Około 20% kobiet przechodzących przez ten trudny okres zasięga porady lekarza (1). Jako że hormonalna terapia zastępcza (HTZ) niesie za sobą pewne niebezpieczeństwa, istnieje wyraźna potrzeba bezpiecznej alternatywy. Wzrastająca liczba kobiet zaczyna korzystać z preparatów sojowych z przekonaniem o ich łagodności, naturalności i skuteczności. Tymczasem większość badań nie potwierdza korzystnych efektów soi na zdrowie kobiety. Badanie SPARE (Soy Phytoestrogens as Replacement Estrogens), które zostało niedawno opublikowane w magazynie Archives of Internal Medicine (2), sugeruje, że fitoestrogeny działają nie lepiej niż placebo.

 

Genisteina i daidzeina to otrzymywane z ziaren soi izoflawony, które wydają się mieć unikalne własności. Oprócz działania antyrodnikowego, cząsteczki obu fitoestrogenów wiążą się z receptorami estrogenowymi, reagują z enzymami odpowiedzialnymi za syntezę hormonów steroidowych oraz wykazują interakcję z globulinami wiążącymi hormony płciowe. Ich działanie ocenia się jednak na jedną tysięczną działania naturalnego 17-ß-estradiolu. Wieloletnie badania dotyczące potencjalnego korzystnego oddziaływania izoflawonów sojowych na organizm ludzki przyniosły zaskakujące wnioski. Genisteina i daidzeina charakteryzują się działaniem zarówno agonistycznym jak i antagonistycznym względem estrogenów, w zależności od dawki. Tym samym ocenia się, że produkty sojowe nie mają żadnego wpływu na płodność u mężczyzn (3). Widzimy więc, że mechanizm działania substancji estrogenopodobnych na ciało człowieka może być różnorodny.

 

Hipoteza dotycząca zbawiennych właściwości sojowych fitoestrogenów ma swoje źródło w pewnym odkryciu. Okazało się, że kobiety azjatyckie, których dieta w znacznej mierze składa się z produktów sojowych, chorują rzadziej na raka piersi i choroby sercowo-naczyniowe. Co więcej, częstotliwość złamań osteoporotycznych jest rzadsza w tym rejonie świata (4). Różnice te przypisywane są charakterystycznej diecie azjatyckiej, która dostarcza około 50-100 mg izoflawonów dziennie.

 

Menopauza. Degemeracja komórek. Zapalenie pochwy.

MedTube.pl – Wczytywanie odtwarzacza MedPlayer… Odtwarzacz wymaga wtyczki Flash Player

 

Przez ostatnie lata pojawiały się przeciwstawne informacje na temat skuteczności sojowych izoflawonów. Remedium odpowiednie dla kobiet w okresie menopauzalnym zapobiegałoby, podobnie jak klasyczna HTZ, szybkiej utracie gęstości kości, która ma miejsce w pierwszych latach po wygaśnięciu czynności jajników. Przegląd Cochrane (5), przygotowany w roku 2007, ujawnił brak dowodów efektywności genisteiny i daidzeiny w leczeniu objawów menopauzy. Jednocześnie nie udowodniono szkodliwości powyższych preparatów. Niektóre meta-analizy, jak na przykład ta opublikowana w 2008 roku w magazynie Clinical Nutrition (6), sugerowały, że sojowe fitoestrogeny faktycznie zwiększały gęstość kości kobiet w okresie menopauzalnym. Badacze przyznają jednak, że wiele badań użytych do opracowania meta-analiz czy przeglądów było wadliwie zaprojektowanych. Liczba uczestników badań oraz krótki okres trwania ograniczał ich wiarygodność.

 

Badanie SPARE zostało stworzone, aby wyeliminować te mankamenty i raz na zawsze ocenić skuteczność fitoestrogenów sojowych. To prospektywne, randomizowane badanie z podwójnie ślepą próbą objęło swoim zakresem około 250 kobiet w wieku 45-60 lat w przeciągu 5 lat od ostatniej miesiączki. Ich początkowa gęstość kości T score mierzona w lędźwiowym odcinku kręgosłupa wynosiła -2.0 lub więcej. Pacjentki były randomowo przyporządkowane do grupy otrzymującej 200 mg izoflawonów sojowych (najwyższa dawka w historii badań) i do grupy kontrolnej przyjmującej placebo. Uczestniczki skontrolowano po upływie 2 lat od rozpoczęcia terapii. Wyniki nie pokazały znaczącej różnicy pomiędzy pacjentkami biorącymi preparaty sojowe (n=122), a tymi przyjmującymi placebo (n=126) pod względem zmian w gęstości kości kręgosłupa (odpowiednio −2.0% i −2.3%), kości biodrowej (−1.2% i −1.4%) oraz szyjki kości udowej (−2.2% i −2.1%). Co więcej, okazało się, że częstotliwość uderzeń gorąca była wyższa w grupie pacjentek przyjmujących preparat sojowy. Kolejny problem stanowiły znacząco częściej występujące zaparcia.

 

Naukowcy starają się zrozumieć istnienie niepokojąco wysokiej liczby przeciwstawnych dowodów w kwestii działania fitoestrogenów sojowych. Tak naprawdę efekty działania preparatu mogą się różnić pomiędzy poszczególnymi osobnikami. Sugeruje się, że kobiety, które mają florę bakteryjną produkującą ekwol (aktywny metabolit daidzeiny), stanowiące około 25-50% społeczeństwa (7), zyskają więcej na terapii izoflawonami. Czynniki takie jak przynależność do danej grupy etnicznej, masa ciała i palenie tytoniu mogą mieć wpływ na prędkość utraty gęstości kości podczas menopauzy. Wciąż jednak wygląda na to, że żadna terapia nie dorównuje klasycznej HTZ, gdyż nie zapewnia rzetelnych rezultatów w walce z przykrymi objawami menopauzalnymi, a szczególnie osteoporozą. Zarówno klinicyści, jak i pacjenci powinni spojrzeć krytycznie na terapię fitoestrogenami sojowymi, które oprócz bycia naturalnymi i przyjaznymi, nie oferują niczego więcej jak tylko stratę pieniędzy.

Autor: Natalia Neumann

Źródło:
1.Soy Isoflavones for Prevention of Menopausal Bone Loss and Vasomotor Symptoms. Comment on „Soy Isoflavones in the Prevention of Menopausal Bone Loss and Menopausal Symptoms”. Katherine M. Newton, PhD; Deborah Grady, MD, MPH. Arch Intern Med. 2011;171(15):1369-1370.
2.Levis S, et al. Soy isoflavones in the prevention of menopausal bone loss and menopausal symptoms. Arch Intern Med 2011; 171(15): 1363-1369.
3.Hamilton-Reeves JM, Vazquez G, Duval SJ, Phipps WR, Kurzer MS, Messina MJ (2010). „Clinical studies show no effects of soy protein or isoflavones on reproductive hormones in men: results of a meta-analysis”. Fertil Steril. 94 (3): 997–1007. doi:10.1016/j.fertnstert.2009.04.038. PMID 19524224.
4.Messina M. Investigating the optimal soy protein and isoflavone intakes for women: a perspective. Womens Health (Lond Engl). 2008;4(4):337-356.
5.Lethaby AE, Brown J, Marjoribanks J, Kronenberg F, Roberts H, Eden J (2007). Lethaby, Anne. ed. „Phytoestrogens for vasomotor menopausal symptoms”. Cochrane Database Syst Rev (4): CD001395. doi:10.1002/14651858.CD001395.pub3.PMID 17943751.
6.Ma D-F, Qin L-Q, Wang P-Y, Katoh R. Soy isoflavone intake increases bone mineral density in the spine of menopausal women: meta-analysis of randomized controlled trials. Clin Nutr. 2008;27(1):57-64.
7. Lampe JW. Is equol the key to the efficacy of soy foods? Am J Clin Nutr. 2009;89:16645-16675.

Brak komentarzy.

Odpowiedz

(required)

(required)

Time limit is exhausted. Please reload the CAPTCHA.