Syndrom obcego akcentu

Czy możliwe jest, by głęboko zakorzeniony w nas akcent nagle, bez naszego przyzwolenia zniknął? Czy zdarzyć się może, że jego miejsce w ciągu kilku sekund zajmie inny, obcy akcent? Wielu pacjentów na całym świecie padło ofiarą zagadkowego syndromu, który pozbawił ich regionalnej przynależności językowej, poprzez zaburzenie prozodii ich mowy. Czym jest syndrom obcego akcentu?

Syndrom obcego akcentu (Foreign acccent syndrome –FAS) jest zaburzeniem zaobserwowanym po przebytym udarze, urazach mózgoczaszki, także po agresywnym ataku migreny. Ta niecodzienna przypadłość polega na znacznej zmianie prozodii (naturalnej melodii języka, charakterystycznej dla danego regionu), niezwiązanej ze zmianą środowiska. Pacjenci dotknięci tym zaburzeniem posiadają niezmieniony zasób słów, posługują się tymi samymi strukturami gramatycznymi, jednak sposób wymawiania wyrazów ulega istotnej zmianie: zmieniona jest zarówno melodia słów, akcentowanie, intonacja jak i artykulacja. Często zmieniony akcent do złudzenia przypomina znaną z innych regionów ich kraju prozodię.

Temat syndromu obcego akcentu wzbudził olbrzymie zainteresowanie zarówno wśród naukowców, jak i dziennikarzy ze względu na swe osobliwe cechy.

Trwają spory na temat podłoża dolegliwości. Dawniej naukowcy klasyfikowali syndrom obcego akcentu jako podtyp apraksji (upośledzenia ruchów precyzyjnych związanego z udarami mózgu, guzami w obrębie mózgoczaszki, czy chorobą Alzheimera), lub afazji (zaburzenia funkcji językowych w wyniku uszkodzenia struktur mózgu). Próba takiej klasyfikacji wynikała ze współwystępowania FAS z tymi zaburzeniami u pacjentów po udarach w blisko 70% przypadków. W miarę postępu technologii badania rzucały coraz więcej światła na prawdziwe oblicze syndromu, nigdy jednak na tyle dużo, by z całą pewnością wskazać źródło zaburzenia. Olbrzymia rozpiętość objawów zmieniających się osobniczo a także w pewnej mierze ograniczone zrozumienie neurolingwistyki przesądzały o miernym powodzeniu kolejnych badań.

Kamieniem milowym okazało się być rozgraniczenie syndromu obcego akcentu od innych zaburzeń jak afazja, czy apraksja. Pacjenci cierpiący na FAS brzmią jak normalni rozmówcy, wymawiają dokładnie litery, dźwięki wydawane przez nich są klasyfikowane jako „czyste” i ściśle związane z naturalną mową, a słowa przez nich używane występują w słowniku. Tymczasem jednostki z zaburzeniem takim jak afazja, czy apraksja nieumyślnie pogwałcają zasady wymowy, dodają dźwięki oryginalnie nie występujące w danym języku i zniekształcają melodię języka, a także zmieniają wyrazy tak, że stają się często nierozpoznawalne dla słuchacza.

W przeprowadzonym w 2006 roku badaniu większość „obcych akcentów” określano jako posiadające profil europejski, a w przypadku języka angielskiego często obserwowano konwersję z akcentu brytyjskiego na amerykański lub irlandzki. Według tych badań ponad połowa przypadków łączona była z wystąpieniem afazji. Odnotowano także samoistną remisję syndromu w okresie od roku do trzech lat po udarze, choć zdarzały się wyjątki.

Badanie syndromu obcego akcentu obejmuje przede wszystkim standardowe testy w celu wykluczenia afazji i apraksji, polegające na powtarzaniu splotów dźwięków nie układających się w słowa. Olbrzymią rolę odgrywa także rezonans magnetyczny/tomografia komputerowa, które umożliwiają obserwację zmian w obrębie mózgu u pacjentów po urazie lub udarze. W miarę rozwoju coraz bardziej wysublimowanych metod analizy, nasza wiedza na temat neurolingwistyki poszerza się dynamicznie. Dowiedziono, że syndrom obcego akcentu nie ma związku z osłabieniem motoryki mięśni. Wystąpienie FAS naukowcy wiążą raczej z uszkodzeniem dominującej półkuli (z reguły lewej) i jej ośrodków związanych z produkcją mowy, jak również uszkodzeniem projekcji korowo-korowych i korowo-podkorowych.

Krwiak, udar, przerzut raka do mózgu, uraz głowy to najczęstsze przyczyny występowania syndromu obcego akcentu, jednak los nie oszczędził także tych, których FAS dotknął po znieczuleniu u stomatologa, czy po ataku migreny. Dwa ostatnie przypadki pokazują jak wiele jeszcze musimy nauczyć się o etiologii tego przedziwnego schorzenia.

Autor: Maria Bilińska

Żródło:
1.The foreign accent syndrome: A perspective Journal of Neurolinguistics Volume: 19, Issue: 5, September, 2006, pp. 346-355 Blumstein, Sheila E.; Kurowski, Kathleen
2.Reversion to a previously learned foreign accent after stroke Archives of Physical Medicine and Rehabilitation Volume: 78, Issue: 5, May, 1997, pp. 550-552 Roth, Elliot J.; Fink, Kathleen; Cherney, Leora R.; Hall, Kelly D.
3.Cortical stimulation mapping in a patient with foreign accent syndrome: Case report Clinical Neurology and Neurosurgery Volume: 111, Issue: 1, January, 2009, pp. 97-101 Abel, Taylor J.; Hebb, Adam O.; Silbergeld, Daniel L.
4.The foreign accent syndrome: A perspective Journal of Neurolinguistics Volume: 19, Issue: 5, September, 2006, pp. 346-355 Blumstein, Sheila E.; Kurowski, Kathleen
5.Introduction to the theme issue on foreign accent syndrome Journal of Neurolinguistics Volume: 19, Issue: 5, September, 2006, pp. 341-345 Coleman, John; Gurd, Jennifer

Brak komentarzy.

Odpowiedz

(required)

(required)

Time limit is exhausted. Please reload the CAPTCHA.