Czy los chorych na depresję leży w rękach neurochirurgów? Przypadek Sheili Cook.

62-letnia Brytyjka, babcia dwójki wnucząt, cierpiała na głęboką depresję od ponad 10 lat.i Chora przechodziła wiele prób leczenia środkami przeciwdepresyjnymi, jak również ostatecznie terapię elektrowstrząsami. Jednakże lekarzom nie udawało się poprawić ciężkiego stanu, w jakim się znajdowała. Choroba była oporna na jakiekolwiek próby interwencji psychiatrycznej. Kiedy naukowcy z Bristolu zaproponowali Pani Cook zupełnie nową, radykalną metodę leczenia, pacjentka nie zdawała sobie sprawy z tego, jak wielkie zmiany ją czekały. Brytyjka jest pierwszą osobą, która skorzystała z jednej z najbardziej zaawansowanych metod neurochirurgii.

Na początku bristolscy klinicyści zaproponowali pani Cook zabieg tak zwanej głębokiej stymulacji mózgu (deep brain stimulation ­ DBS). Według najnowszych danych, do tej pory metoda ta została zastosowana u ponad 75 tys. pacjentów na całym świecie. ii FDA zatwierdziła DBS do leczenia choroby Parkinsona, drżenia samoistnego, dystonii oraz zaburzeń obsesyjno­kompulsywnych. Inne wskazania takie jak padaczka, przewlekły ból lub depresja są uważane raczej za eksperymentalne. Mimo to, w wielu badaniach DBS okazała się jak najbardziej skuteczna. Głęboka stymulacja mózgu polega na chirurgicznym wszczepieniu trzyczęściowego zestawu. Składa się on z generatora impulsów, który jest zazwyczaj umieszczany podskórnie w okolicy obojczyka, dalej przedłużacza oraz elektrody. Ta ostatnia wszczepiana jest w określony region mózgu.

Jeśli chodzi o depresję, to docelowym obszarem mózgu jest pole Brodmanna 25, czyli część zakrętu obręczy, należącego do układu limbicznego.iii Badania obrazowe wskazują na patologiczny metabolizm ww. regionu, który może być odwrócony m.in. pomocą odpowiedniej farmakoterapii. Okazuje się, że podczas zabiegu DBS, pacjenci poddani jedynie znieczuleniu miejscowemu natychmiast zgłaszali poprawę nastroju, w momencie włączania prądu doprowadzanego do elektrody. Molekularne wytłumaczenie tego zaskakującego zjawiska na razie nie jest znane, chociaż poddawane intensywnym badaniom.iv Mimo to, dla Sheili głęboka stymulacja mózgu nie oznaczała końca problemów. Jej stan krótkotrwale się poprawił, ale ostatecznie pacjentka dokonała kolejnej próby samobójczej.

To właśnie w tym czasie naukowcy z Bristolu stworzyli zupełnie nową metodę stereotaktycznej neurochirurgii ablacyjnej i zaoferowali ją Pani Cook. Słowo stereotaksja odnosi się do takiego typu procedury, który jest przeprowadzany z pomocą specjalnego trójwymiarowego systemu urządzeń koordynujących, aby selektywnie zlokalizować małe rejony w ludzkim organizmie. Technika ta ma głównie zastosowanie w neurochirurgii, ale może się również przydać podczas radioterapii przeciwnowotworowej. W przeciwieństwie do DBS, metoda stereotaktycznej ablacji nie opiera się na neuromodulacji, ale obejmuje nieodwracalne wypalenie, uszkodzenie tkanki.

Jak wiemy, historia chirurgicznego leczenie schorzeń psychicznych wzbudza wiele kontrowersji. Postęp technologii pozwolił na to, aby stało się możliwe przeprowadzenie obustronnej przedniej cingulotomii z najmniejszą możliwą inwazyjnością. Ocenia się, że 75% pacjentów cierpiących na depresję oporną na leczenie uzyskało korzyści po stereotaktycznych procedurach neuroablacyjnych.v Nowoczesna metoda bristolskich naukowców polega na zastosowaniu specjalnych rurek w funkcji prowadników (guide tubes). Szczegóły metody nie zostały jednak zaprezentowane. Najistotniejsze jest to, że po zabiegu pacjentka wyzdrowiała.

Przykład Sheili Cook pokazuje, że jeśli chodzi o depresję, to metody leczenia zaczynają wykraczać poza leki, psychoterapię czy elektrowstrząsy. Okazuje się, że głęboka stymulacja mózgu, czy też najnowsze zdobycze neurochirurgii stereotaktycznej mogą odwrócić patologiczny mechanizm, który powoduje długotrwale obniżony nastrój i myśli samobójcze. Pozostaje nam mieć nadzieję, że coraz więcej pacjentów będzie mogło potwierdzić słowa Pani Cook: “Dziękuję wszystkim klinicystom i badaczom, którzy pracowali nade mną – oddali mi moje życie z powrotem.“

Autor: Natalia Neumann

Bibliografia:

1.University of Bristol, Bristol Neuroscience, News http://www.bristol.ac.uk/neuroscience/bn-news/2011/110125dbs-depression.html
2.Deep Brain Stimulation: Technology at the Cutting Edge Rahul S. Shah, Su-Youne Chang, Hoon-Ki Min, Zang-Hee Cho, Charles D. Blaha and Kendall H. Lee
http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC3024521/?tool=pubmed
3.Deep Brain Stimulation for Treatment-Resistant Depression: Follow-Up After 3 to 6 Years. Kennedy SH, Giacobbe P, Rizvi SJ, Placenza FM, Nishikawa Y, Mayberg HS, Lozano AM. http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/21285143
4.The subcallosal cingulate gyrus in the context of major depression. Hamani C, Mayberg H, Stone S, Laxton A, Haber S, Lozano AM. http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/21145043
5.Prospective assessment of stereotactic ablative surgery for intractable major depression. Shields DC, Asaad W, Eskandar EN, Jain FA, Cosgrove GR, Flaherty AW, Cassem EH, Price BH, Rauch SL, Dougherty DD. http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/18486107

Brak komentarzy.

Odpowiedz

(required)

(required)

Time limit is exhausted. Please reload the CAPTCHA.