Choroby przyzębia a choroby systemowe

Choroby przyzębia o różnym stopniu zaawansowania są problemem dotykającym 99% osób dorosłych. Wielu lekarzy lekceważy ten problem, oceniając stan przyzębia jako bez znaczenia dla ich praktyki. Coraz częściej jednak leczenie periodontologiczne rozważane jest jako sposób na zapobieganie występowaniu wielu chorób systemowych.

Choroby układu oddechowego jako skutek periodontopatii

U zdrowych, dorosłych pacjentów mechanizmy obrony w obrębie płuc uniemożliwiają kolonizację bakteriom w dolnych drogach oddechowych. Czasem jednak obrona ta wydaje się być niewystarczająca.

Powierzchnia zębów i błony śluzowej jamy ustnej służy jako rezerwuar drobnoustrojów wywołujących zapalenie płuc. Bakterie jamy ustnej początkowo prowokują wystąpienie zapalenia górnych dróg oddechowych, następnie poprzez zaaspirowanie zakażonej wydzieliny dostają się do dolnych dróg oddechowych, gdzie rozpoczynają dalsze procesy chorobowe.

Naukowcy zaproponowali kilka innych mechanizmów tłumaczących zjawisko wywoływania chorób układu oddechowego przez periodontopatie. Według jednej teorii spowodowane jest to działaniem enzymów związanych z chorobami przyzębia, które są w stanie zmodyfikować powierzchnię błony śluzowej tak, aby ułatwić adhezję i kolonizację patogenom groźnym dla dróg oddechowych. Te same enzymy mogą być także przyczyną uszkodzenia struktury błonki nabytej, chroniącej nieswoiście tkanki i powierzchnię zębów przed kolonizacją patogenów. Rozważa się również działanie cytokin IL-1α, IL-1β, IL-6, IL-8 oraz TNFα uwalnianych w trakcie przebiegu procesów chorobowych z tkanek przyzębia. Zmieniają one prawdopodobnie strukturę nabłonka, prowadząc do jego wzmożonej podatności na kolonizację przez patogeny układu oddechowego.

Badania dowiodły, że pacjenci o wyższym OHI są bardziej narażeni na infekcje dróg oddechowych, niż ci, u których wskaźnik OHI wynosi 0. Zauważono także zależność pomiędzy obecnością bakterii odpowiedzialnych za choroby przyzębia, takich jak

P. gingivalis czy A. actinomycetemcomitans a wzmożonym ryzykiem zapadania na choroby układu oddechowego.

Naukowcy zaproponowali wprowadzenie dodatkowych środków higieny jamy ustnej (takich jak chlorheksydyna) u osób mechanicznie wentylowanych, czy przebywających w domach opieki, którzy to pacjenci są bardziej narażeni na śmierć z powodu infekcji dróg oddechowych. Poza oczywistą korzyścią dla pacjentów pojawiła się także nadzieja na dodatkowe zapobieganie powstawania antybiotykooporności wśród szczepów bakteryjnych poprzez zmniejszenie liczby zachorowań i co za tym idzie obniżenia częstości stosowania antybiotyków.

Cukrzyca a choroby przyzębia:

Między chorobami przyzębia a cukrzycą istnieje wyraźna zależność. W ostatnim czasie

periodontopatie zostały uznane za szóste powikłanie cukrzycy, obok retinopatii, nefropatii, neuropatii, makroangiopatii oraz opóźnionego gojenia ran.

Czy zależność ta działa również w drugą stronę? Naukowcy potwierdzili, że ostre periodontopatie mogą prowokować wystąpienie insulinooporności w tkankach, trwające nawet do 3 miesięcy od opanowania infekcji.

Porpyromonas gingivalis –jedna z najczęściej występujących w zapaleniu przyzębia bakterii produkuje lipopolisacharyd (LPS), który jest czynnikiem prowokującym wytwarzanie przez organizm m.in. czynnika martwicy nowotworów alfa (TNFα). Naukowcy podejrzewają, że właśnie ten czynnik odpowiada za insulinooporność poinfekcyjną.

Także pacjenci pierwotnie chorzy na cukrzycę typu drugiego (insulinoniezależną) są narażeni na dodatkowe niekorzystne działanie periodontopatii -okazuje się, że w porównaniu z pacjentami o zdrowym przyzębiu istnieje u nich 6 razy większe prawdopodobieństwo wystąpienia zaburzeń kontroli poziomu cukru po 2 letniej obserwacji klinicznej.

Badania przeprowadzone w celu potwierdzenia teorii zależności pomiędzy występowaniem cukrzycy a obecnością chorób przyzębia pokazały, iż sama tradycyjna terapia periodontologiczna nie przynosi efektów wspomagających kontrolę glikemii. Dopiero po dodatkowym wdrożeniu farmakoterapii obejmującej przyjmowanie antybiotyków (takich jak tetracykliny czy doksycykliny) kontrola poziomu glukozy we krwi ulega znaczącej poprawie.

Pismiennictwo:

    1. Associations between periodontal diseases and systemic diseases: A review of the inter-relationships and interactions with diabetes, respiratory diseases, cardiovascular diseases and osteoporosis Public Health Volume: 122, Issue: 4, April, 2008, pp. 417-433 Kuo, Lan-Chen; Polson, Alan M.; Kang, Taeheon

    2. Prospective 3-year study of cross-arch fixed partial dentures in patients with advanced periodontal disease Journal of Prosthetic Dentistry Volume: 86, Issue: 5, November, 2001, pp. 489-494 Yi, Seung-Won; Carlsson, Gunnar E.; Ericsson, Ingvar

Autor: Maria Bilińska

Brak komentarzy.

Odpowiedz

(required)

(required)

Time limit is exhausted. Please reload the CAPTCHA.