Ultradźwięki o niskim natężeniu (LIPUS) – poprawa w wynikach leczenia złamań kości łódeczkowatej

Wyniki badań opublikowane w czasopismach medycznych dowodzą, że przy leczeniu złamania kości możliwe jest poprawienie rokowania pacjenta dzięki zastosowaniu ultradźwięków o niskim natężeniu (LIPUS). Dane dotyczą m.in. braku zrostu kości przy złamaniu kości łódeczkowatej.


Ultradźwięki są to fale mechaniczne niesłyszalne dla ludzkiego ucha. Wpływają na tkanki zarówno poprzez działanie miejscowe, jak i w późniejszym okresie – ogólnoustrojowe. Ich działanie związane jest ze stymulacją mechaniczną, co przekłada się na efekt fizykochemiczny. Jest to wykorzystywane w ortopedii i rehabilitacji np. do leczenia zespołów bólowych kręgosłupa, choroby zwyrodnieniowej stawów, przewlekłych stanów zapalnych czy też przykurczów.

W przypadku ultradźwięków o niskim natężeniu (LIPUS) z reguły stosuje się falę dźwiękową o częstotliwość 1,5 MHz powtarzanej z częstotliwością 1 kHz. Natężenie fali nad złamaniem wynosi 30mW/cm2 (ciśnienie w fazie szczytowej sięga 0,3 Pa). Powyższe parametry pozwalają na przyspieszenie leczenia złamań kości.

Kość łódeczkowata jest jedną z kości nadgarstka położoną w szeregu bliższym. Jej słabsze ukrwienie wpływa na problemy z gojeniem się kości. Złamania w obrębie tej kości występują bardzo często, jakkolwiek bywają niewidoczne na świeżo wykonanym RTG. Diagnoza często oparta jest na stwierdzeniu charakterystycznych objawów, którymi są ból w tabakierce anatomicznej oraz ból przy przyparciu I i II palca. Ponadto pomocna w rozpoznaniu bywa tomografia komputerowa ręki oraz USG. Przeoczenie złamania i brak podjęcia leczenia, np. unieruchomienia ręki w opatrunku gipsowym z ujęciem kciuka, może prowadzić do problemu, jakim jest brak zrostu kości, który możemy stwierdzić już na kilka miesięcy po złamaniu. W efekcie dominuje silny ból ręki oraz powstaje upośledzenie jej funkcji, związane w trudnością w wykonywaniu podstawowych czynności. Wiąże się to z gorszym ukrwieniem kości łódeczkowatej, co sprawia, że nowa kość powstaje wolniej. W efekcie w celu wyleczenia złamania przeprowadzane są zabiegi operacyjne, które mogą grozić powikłaniami.

Stosowane są także takie metody leczenia, jak elektryczna stymulacja zrostu zewnętrzną falą uderzeniową (shock-wave therapy). Ultradźwięki stanowią sposób leczenia, którego wyniki były publikowane w wielu medycznych czasopismach (Heckman et. al 1994, Kristiansen 1997, Duarte 1983Nolte et al. 2001). W badaniu E. Mayra z Klinki w Augsburgu przebadano 30 pacjentów ze złamaniem kości łódeczkowatej, którzy byli leczeni w gipsie. Połowa z nich otrzymywała dodatkowo stymulację zrostu ultradźwiękami, która trwała 20 minut każdego dnia. Obydwie grupy porównywano badając zrost przy użyciu tomografii komputerowej. Otrzymano wyniki, wg których zrost osób leczonych dodatkowo LIPUS powstał średnio po 43.2 +/- 10,9 dniach, a u osób leczonych jedynie w gipsie po 62 +/- 19,2 dniach. Różnice były istotne statystycznie p<0,01. Ponadto w pracy opublikowanej w Ultrasonics N. M. Pounder i A. J. Harrison dowodzą, że ultradźwięki są skuteczne w leczeniu m.in. kości na każdym z etapów zrostu. Zarówno w fazie zapalnej, powstawania pierwotnej ziarniny, jak i ostatecznej kości. Jest to związane z wpływem ultradźwięków na wytwarzanie m.in. osteocalciny, fosfatazy alkalicznej, VEGF, MMP-13 oraz COX-2, które przyczyniają się do powstawania nowej tkanki. W przypadku braku zrostu, który trwa nawet ponad 9 miesięcy, również udowodniono pozytywny wpływ ultradźwięków. Potwierdzają to m.in. badania T. Gebaura z Kliniki w Tegernsee w Niemczech.

Wyniki badań pozwalają na stosowanie LIPUS z nadzieją na przyspieszenie powrotu do zdrowia. Może to pozwolić na uniknięcie zabiegu operacyjnego, który dla wielu osób stanowi zagrożenie. Jakkolwiek stosowanie ultradźwięków związane jest ze ścisłą i długotrwałą współpracą z lekarzem. Taki nieinwazyjny sposób zwiększa szanse na wyleczenie.



Autor: Jerzy Bednarski




Źródło:
1. Pounder NM, Harrison AJ. Low intensity pulsed ultrasound for fracture healing: a review of the clinical evidence and the associated biological mechanism of action. Ultrasonics. 2008 Aug;48(4):330-8. Epub 2008 Mar 27.
2. Heckman JD, Ryaby JP, McCabe J, Frey JJ, Kilcoyne RF. Acceleration of tibial fracture-healing by non-invasive, low-intensity pulsed ultrasound.
3.Mayr E, Rudzki M.M et al. Does Pulsed Low intensity ultrasound accelerate healing of scaphoid fracture? Handchir Mikrochir Plast Chir 2000: 32
4. Platon A, Poletti PA et al. Occult fractures of the scaphoid: the role of ultrasonography in the emergency department. Skeletal Radiol. 2011 Jul;40(7):869-75. Epub 2011 Jan 1.
5. Jenkins PJ, Slade K, Huntley JS, Robinson CM. A comparative analysis of the accuracy, diagnostic uncertainty and cost of imaging modalities in suspected scaphoid fractures. Injury. 2008 Jul;39(7):768-74. Epub 2008 Jun 9.
6. Duarte LR. The stimulation of bone growth by ultrasound. Arch Orthop Trauma Surg. 1983;101(3):153-9.
7. Ramponi DR. Scaphoid fractures. Adv Emerg Nurs J. 2012 Oct;34(4):300-5. doi: 10.1097/TME.0b013e3182705ede.



Chcesz wiedzieć więcej? Obejrzyj na MEDTube.pl: Exogen – ultradźwiękowy system leczenia trudnych złamań



Brak komentarzy.

Odpowiedz

(wymagane)

(wymagane)


4 × = trzydzieści dwa